Church of Saint Michael

Kościół św. Michała w Maršíkovie to drewniana świątynia z 1609 roku, licząca się do najstarszych zachowanych budowli o charakterze ludowym w północnej Morawii. Stoi na terenie gminy Velké Losiny, w powiecie Šumperk, w kraju ołomunieckim, na wysokości niedaleko podnóża Gór Jesionickich.

Skąd wzięła się ta drewniana świątynia?

Obecny kościół powstał w 1609 roku z inicjatywy Přemysla ze Žerotína, ówczesnego właściciela dóbr wízmberských. Budowla miała pierwotnie służyć jako kaplica ewangelicka dla luteran mieszkających w okolicy – to typowy przykład architektury sakralnej powstałej na Śląsku i północnej Morawii w okresie, gdy miejscowa szlachta sprzyjała reformacji. Do budowy wykorzystano drewno pochodzące ze starszej świątyni z pobliskich Velkých Losin, którą w tym samym czasie rozbierano. Dzięki temu konstrukcja łączy w sobie elementy starsze, sięgające jeszcze stylu późnogotyckiego, z rozwiązaniami typowymi dla epoki renesansu.

Co wyróżnia architekturę kościoła?

Kościół w Maršíkovie to budowla zrębowa, wzniesiona w konstrukcji charakterystycznej dla drewnianego budownictwa sakralnego tego regionu. Bryła nawiązuje do form późnogotyckich, natomiast wnętrze prezbiterium zdobią elementy w duchu renesansowym, dodane najprawdopodobniej wkrótce po wzniesieniu budowli. Na przestrzeni kolejnych stuleci świątynia była wielokrotnie przebudowywana i wzbogacana o detale barokowe oraz rokokowe, co sprawia, że dziś stanowi swoisty przegląd stylów architektonicznych nawarstwiających się od XVII do XVIII wieku.

Szczególną uwagę zwraca strop – kasetonowy, podzielony na prostokątne pola oddzielone profilowanymi listwami. To rozwiązanie należy do rzadkości w drewnianej architekturze sakralnej regionu i jest jednym z powodów, dla których kościół uznawany jest za obiekt o wyjątkowej wartości zabytkowej.

Co znajduje się we wnętrzu?

W kościele zachowały się oryginalne, zabytkowe organy, wykonane w 1776 roku przez mistrza organmistrzowskiego Kašpara Weltzela z Králík. Instrument należy do rzadko spotykanych na Morawach zabytków organmistrzostwa – podczas renowacji przeprowadzonej w 1973 roku konieczna okazała się wymiana zaledwie trzech spośród łącznie 315 piszczałek, resztę oryginalnej substancji udało się zachować. To świadczy o wysokiej jakości pierwotnego wykonania i staranności ówczesnych konserwatorów.

Kompletnie zachowane, pierwotne wyposażenie wnętrza – razem z konstrukcją samego budynku – zadecydowało o wpisaniu obiektu do grona zabytków kultury najwyższej kategorii ochrony.

Dlaczego warto tu zajrzeć?

Kościół w Maršíkovie to rzadka okazja, by zobaczyć drewnianą architekturę sakralną, która przetrwała w niemal niezmienionym kształcie od czasów reformacji, mimo późniejszych przebudów. To miejsce interesujące zarówno dla miłośników historii regionu i architektury ludowej, jak i dla osób szukających spokojnych, mniej znanych zakątków kraju ołomunieckiego, z dala od głównych szlaków turystycznych.

Najczęstsze pytania

Jak stary jest kościół w Maršíkovie? Świątynia pochodzi z 1609 roku, choć wykorzystano w niej także drewno ze starszej, wcześniej rozebranej budowli z Velkých Losin.

Komu pierwotnie służył kościół? Powstał jako kaplica ewangelicka dla luteran, z fundacji Přemysla ze Žerotína, właściciela dóbr wízmberských.

Co jest najcenniejszym elementem wnętrza? Organy z 1776 roku autorstwa Kašpara Weltzela z Králík, zachowane niemal w oryginalnym stanie, oraz unikalny kasetonowy strop prezbiterium.

Gdzie dokładnie znajduje się kościół? W miejscowości Maršíkov, wchodzącej w skład gminy Velké Losiny, w powiecie Šumperk, w kraju ołomunieckim.