Church of Saint Mary of Help

Kościół Panny Marii Pomocnicy „od Gwiazdy” w Żelaznej Rudzie (Železná Ruda), czeskim miasteczku leżącym tuż przy granicy z Niemcami, w samym sercu Szumawy (czeskiej części Bawarskiego Lasu), to barokowa świątynia, która wyróżnia się na tle innych kościołów regionu niecodziennym, gwiaździstym kształtem budowli. Stoi przy Klostermannovo náměstí, głównym placu miasta, i do dziś pełni funkcję kościoła parafialnego rzymskokatolickiej parafii Żelazna Ruda.

Skąd wzięła się nazwa „od Gwiazdy”?

Potoczny dodatek do nazwy kościoła nie jest przypadkowy – budowla została wzniesiona na planie sześcioramiennej gwiazdy, co jest rozwiązaniem rzadko spotykanym w architekturze sakralnej tej wielkości. To właśnie ten nietypowy rzut, dobrze widoczny zwłaszcza z zewnątrz i od góry, sprawia, że kościół jest łatwo rozpoznawalny i często wymieniany jako jedna z ciekawszych barokowych budowli czeskiego pogranicza.

Kiedy powstał kościół i kto go ufundował?

Obecną świątynię wzniesiono w latach 1729–1732 z inicjatywy Wolfa Jindřicha Nothafta, hrabiego Wernberg, na miejscu wcześniej istniejącej w tym miejscu kaplicy. Kilkadziesiąt lat później, w latach 70. XVIII wieku, do bryły kościoła dobudowano niewielką wieżę mieszczącą wejście, co nieco zmieniło pierwotną, czysto gwiaździstą sylwetkę budynku.

Co czyni architekturę kościoła wyjątkową?

Poza samym rzutem uwagę zwraca też dach – jego skomplikowaną, dostosowaną do gwiaździstego kształtu murów konstrukcję zaprojektował i wykonał cieśla Matěj Lehner. Całość pokryto tradycyjnym drewnianym gontem, co nadaje bryle dodatkowo regionalny, szumawski charakter. Nad centralną częścią kościoła wznosi się kopuła, będąca wizualnym punktem odniesienia całej budowli.

Co warto zobaczyć wewnątrz?

Wyposażenie wnętrza ufundował Johan Georg Hafenbrädl. Centralnym elementem jest ołtarz maryjny, na który składa się obraz uznawany za jedną z dwóch znanych kopii „Madonny z Dzieciątkiem” Lucasa Cranacha – motyw ten wiąże kościół z jednym z najważniejszych nazwisk malarstwa epoki reformacji. Oprócz ołtarza głównego wnętrze kryje pięć ołtarzy bocznych, a także chrzcielnicę wykutą z lokalnego, szumawskiego granitu oraz żyrandol zdobiący nawę główną.

Czy kościół nadal pełni funkcję sakralną?

Tak – mimo blisko trzystuletniej historii kościół pozostaje czynną świątynią i pełni rolę kościoła parafialnego dla katolickiej wspólnoty Żelaznej Rudy. Jego położenie przy centralnym placu miasta sprawia, że jest naturalnym punktem odniesienia dla osób zwiedzających miasteczko leżące na szlakach turystycznych czeskiej Szumawy, tuż przy przejściu granicznym do Bawarii.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kościół? Przy Klostermannovo náměstí, głównym placu Żelaznej Rudy, w czeskiej części Szumawy, blisko granicy z Niemcami.

Dlaczego kościół nazywa się „od Gwiazdy”? Ponieważ jego mury zostały wzniesione na planie sześcioramiennej gwiazdy – nietypowym dla kościołów tej wielkości rozwiązaniu architektonicznym.

Kiedy zbudowano kościół? W latach 1729–1732, z fundacji Wolfa Jindřicha Nothafta, hrabiego Wernberg, na miejscu wcześniejszej kaplicy.

Co przedstawia obraz w głównym ołtarzu? Jedną z dwóch znanych kopii obrazu „Madonna z Dzieciątkiem” Lucasa Cranacha.

Czy kościół można zwiedzać jako obiekt czynny liturgicznie? Tak, wciąż pełni funkcję parafialnego kościoła rzymskokatolickiego.