Church of Saint Margaret in Zvole

Kościół św. Małgorzaty w Zvoli to neogotycka świątynia stojąca na cyplu nad Wełtawą, tuż nad zaporą Vrané, we wsi Zvole w środkowych Czechach. Widoczna z daleka wieża kościoła jest jednym z głównych punktów orientacyjnych tej okolicy, leżącej w granicach Parku Przyrody Střed Čech, na wschód od Vrané nad Vltavou i na północny zachód od Jílového u Prahy.

Jak stary jest ten kościół?

Historia sakralnego miejsca w Zvoli sięga znacznie dalej niż obecna budowla. Pierwszy, drewniany kościół powstał tu prawdopodobnie już około 1267 roku, czyli w czasie zakładania wsi. Z biegiem stuleci świątynię przebudowywano — najpierw w duchu gotyckim, później barokowym — aż w końcu, z powodu złego stanu technicznego, rozebrano ją w 1882 roku. Obecny kościół jest więc już trzecią budowlą sakralną w tym miejscu.

Kto zaprojektował dzisiejszy kościół?

Nową świątynię zaprojektował Josef Mocker, jeden z najbardziej znanych czeskich architektów epoki historyzmu, znany przede wszystkim z prac przy odbudowie i dokończeniu wielkich gotyckich katedr i zamków w Czechach. Prace ziemne pod fundamenty rozpoczęto 22 września 1892 roku, a budowę ukończono w rekordowo krótkim czasie — już 20 września 1894 roku kościół konsekrował arcybiskup praski František de Paula hrabě Schönborn.

Jak wygląda architektura kościoła?

Kościół św. Małgorzaty zbudowano w stylu pseudogotyckim (neogotyckim), nawiązującym formą do średniowiecznych wzorców. Jest to budowla jednonawowa, na planie prostokąta, zamknięta wieloboczną prezbiterium od strony wschodniej, z wysoką wieżą wbudowaną we fasadę zachodnią. Prezbiterium nakryto sklepieniem krzyżowo-żebrowym, podczas gdy nad główną nawą rozciąga się płaski strop. Taki układ — smukła wieża, stroma nawa i wielobocznie zamknięte prezbiterium — sprawia, że kościół dobrze wpisuje się w krajobraz wsi, mimo że jest budowlą stosunkowo młodą jak na czeskie standardy kościołów wiejskich.

Co znajduje się we wnętrzu?

Ołtarz główny zdobi obraz przedstawiający św. Małgorzatę, którego autorstwo przypisuje się F. Sequensowi. W kościele znajduje się także kopia obrazu Matki Boskiej Zbraslavskiej, wykonana przez Zikmunda Rudla — nawiązanie do pobliskiego klasztoru w Zbraslavi, z którego czczony wizerunek pochodzi oryginał.

Do kogo należy kościół i czy można go zwiedzać?

Kościół pozostaje własnością Kościoła katolickiego — administruje nim rzymskokatolicka parafia Praha-Zbraslav. Budynek jest wpisany do rejestru zabytków kultury jako obiekt o wartości historycznej i architektonicznej. Ze względu na eksponowane położenie na wzniesieniu nad Wełtawą i zaporą Vrané, kościół stanowi popularny cel spacerów i punkt widokowy, choć jako czynny obiekt sakralny jego dostępność wewnątrz zależy od godzin nabożeństw i otwarcia ustalanych przez parafię.

Najczęstsze pytania

Jak daleko jest kościół od Pragi? Zvole leży na południe od Pragi, w paśmie miejscowości nad dolną Wełtawą, niedaleko Vrané nad Vltavou — to popularny kierunek jednodniowych wycieczek z centrum stolicy.

Czy to pierwszy kościół w tym miejscu? Nie — poprzedzały go co najmniej dwie wcześniejsze świątynie, drewniana i murowana, sięgające średniowiecza, ostatecznie rozebrane w 1882 roku.

Kto był architektem? Josef Mocker, znany czeski architekt historyzmu.

Czy kościół jest zabytkiem? Tak, figuruje w czeskim rejestrze zabytków kultury.

Jaki styl reprezentuje budowla? Pseudogotyk (neogotyk) końca XIX wieku.