Church of Saint Wenceslaus

Kościół św. Wacława stoi na niewielkim wzniesieniu w środku wsi Horní Mokropsy, części gminy Všenory, na zboczu wzgórz Hřebeny nad rzeką Berounką, kilkanaście kilometrów na południowy zachód od Pragi. Niepozorna bryła kryje jednak historię sięgającą średniowiecza i jeden z ciekawszych zabytków sztuki sakralnej w tej części Czech.

Skąd wzięła się ta świątynia?

Pierwsza wzmianka o samej wsi Horní Mokropsy pochodzi już z 1088 roku, a pierwotny kościół powstał w pierwszej połowie XIV wieku — dokładna data założenia nie jest znana. Budowla przetrwała kolejne stulecia, aż w 1732 roku opat klasztoru zbraslawskiego, cystersa Tomáš Budecius, zlecił jej gruntowną przebudowę. To właśnie wtedy świątynia otrzymała formę barokową na planie krzyża, którą zachowała do dziś. Neoromańska wieża, dobrze widoczna z okolicy, pochodzi już z 1870 roku i jest młodszym dodatkiem do bryły kościoła.

Jak wygląda kościół dzisiaj?

Układ świątyni tworzy kwadratowa nawa z dostawionym prezbiterium i wieżą osiową. Prezbiterium nakryte jest sklepieniem kolebkowym z lunetami, na którego ścianach zachowały się malowidła freskowe — część z nich, autorstwa V. Weissego, powstała w 1850 roku. To połączenie barokowej architektury z XVIII wieku i dekoracji malarskiej z połowy XIX wieku nadaje wnętrzu warstwowy, historyczny charakter.

Co kryje wnętrze — gotycki ołtarz mokropeski

Najcenniejszym elementem wyposażenia kościoła był późnogotycki ołtarz skrzydłowy, znany jako ołtarz mokropeski. Pierwotnie składał się z dwóch ruchomych, malowanych obustronnie skrzydeł oraz centralnego obrazu przedstawiającego Zaśnięcie Najświętszej Maryi Panny, datowanego na około 1500 rok. Dziś ołtarz jest rozłożony na części, co jest częstym losem tego typu dzieł sztuki średniowiecznej — mimo to pozostaje ważnym świadectwem gotyckiego wyposażenia świątyni.

Dzwony i tradycja parafialna

W 1982 roku, z okazji 250. rocznicy barokowej przebudowy kościoła z 1732 roku, parafia sprowadziła dwa nowe dzwony. Poświęcił je kardynał František Tomášek, a ich pierwsze uroczyste bicie rozległo się podczas mszy w dniu odpustu parafialnego — 28 września 1982 roku, czyli w święto patrona kościoła, św. Wacława.

Jak dotrzeć do kościoła w Horních Mokropsech?

Kościół znajduje się w Horních Mokropsech, będących częścią gminy Všenory, nad Berounką, na trasie łączącej Pragę z Berounem. Wzniesienie, na którym stoi świątynia, jest widoczne z okolicznych dróg i sprawia, że kościół pełni rolę lokalnego punktu orientacyjnego dla całej wsi.

Najczęstsze pytania

Jak nazywa się patron kościoła? Kościół jest pod wezwaniem św. Wacława, patrona Czech, a jego święto przypada 28 września.

Do jakiej gminy administracyjnie należy Horní Mokropsy? Horní Mokropsy to część gminy Všenory, dlatego kościół bywa opisywany zarówno jako kościół w Horních Mokropsech, jak i kościół we Všenorach.

Z jakiego okresu pochodzi obecna forma kościoła? Obecny, barokowy kształt na planie krzyża nadano świątyni w 1732 roku podczas przebudowy zleconej przez opata zbraslawskiego Tomáša Budeciusa, natomiast wieża pochodzi z 1870 roku.

Czy w kościele zachował się oryginalny ołtarz? Późnogotycki ołtarz mokropeski z około 1500 roku, przedstawiający Zaśnięcie Najświętszej Maryi Panny, przetrwał, ale obecnie jest rozłożony na elementy, a nie eksponowany w pierwotnej, złożonej formie.