Church of Saint Lawrence

Kościół świętego Wawrzyńca w praskich Butovicach, dziś części dzielnicy Jinonice na Pradze 5, to jeden z najstarszych zachowanych kościołów na terenie Wielkiej Pragi. Pierwotnie romańska budowla, wzniesiona prawdopodobnie już w XI wieku, przetrwała do dziś głównie dzięki kolejnym, oszczędnym przebudowom, które nie zatarły jej wczesnośredniowiecznego charakteru.

Jak dotrzeć?

Kościół stoi na skrzyżowaniu ulic U opatrovny i Vavřinecká, około kilometra od stacji metra Jinonice (linia B), skąd prowadzi do niego żółty szlak turystyczny. Sąsiedztwo Doliny Prokopskiej — chronionego terenu przyrodniczego ciągnącego się przez zachodnią część Pragi — sprawia, że mimo bliskości metra i zabudowy miejskiej okolica zachowała wiejski, kameralny charakter, kontrastujący z resztą stolicy.

Ile lat ma ta budowla?

Pierwsza pisemna wzmianka o kościele pochodzi z XIII wieku, jednak analiza użytego kamiennego, kwadrowego muru wskazuje, że sama budowla powstała już w XI stuleciu — co czyni ją jednym z najstarszych obiektów sakralnych na terenie dzisiejszej Pragi. Z pierwotnej romańskiej konstrukcji zachowała się przede wszystkim półkolista apsyda oraz licząca około czterech metrów długości krypta z kilkoma grobami.

Jak zmieniał się kościół na przestrzeni wieków?

Budowla przechodziła kolejne przebudowy, nie tracąc przy tym swojego pierwotnego rdzenia. W 1571 roku poddano ją pierwszej większej modernizacji, a pod koniec XVIII wieku przebudowano w duchu barokowym, dobudowując zakrystię. Największa i najbardziej widoczna dziś ingerencja architektoniczna miała miejsce w latach 1894–1901, gdy kościół otrzymał obecny, pseudoromański wygląd — pierwotną, prostą apsydę powiększono wówczas od strony zachodniej niemal o połowę jej wcześniejszej długości.

Co warto zobaczyć przy kościele?

Tuż obok świątyni stoi drewniana dzwonnica na planie kwadratu — jej dolna część jest murowana, górna drewniana, zwieńczona namiotowym dachem krytym gontem. Dzwonnica powstała podczas dużej przebudowy w XVI wieku. Pierwotnie wisiały w niej trzy dzwony, do naszych czasów przetrwał jednak tylko największy z nich, zwany Wawrzyńcem — do dziś zwołuje wiernych na nabożeństwa. Obok kościoła i dzwonnicy rozciąga się także niewielki cmentarz z sześcioboczną kaplicą pogrzebową, tworząc razem spójny, historyczny zespół sakralny.

Jaką rolę pełni kościół dzisiaj?

Kościół świętego Wawrzyńca funkcjonuje jako kościół filialny, podporządkowany administracyjnie sąsiedniej parafii. Mimo skromnych rozmiarów i niewielkiej dziś roli w codziennym życiu dzielnicy, obiekt regularnie otwiera swoje podwoje podczas praskiej Nocy Kościołów oraz w okresie świątecznym, przyciągając zarówno mieszkańców Jinonic, jak i turystów szukających mniej oczywistych zabytków stolicy.

Najczęstsze pytania

Jak stary jest kościół świętego Wawrzyńca w Jinonicach? Choć pierwsza pisemna wzmianka pochodzi z XIII wieku, budowa muru wskazuje, że kościół powstał już w XI wieku, co czyni go jednym z najstarszych kościołów Wielkiej Pragi.

Co zachowało się z pierwotnej, romańskiej budowli? Z oryginalnej konstrukcji przetrwały głównie półkolista apsyda oraz krypta o długości około czterech metrów, mieszcząca kilka grobów.

Kiedy kościół otrzymał obecny wygląd? Dzisiejszy, pseudoromański kształt zawdzięcza przebudowie z lat 1894–1901, kiedy powiększono także zachodnią część apsydy.

Jak dojechać do kościoła? Najwygodniej metrem linii B do stacji Jinonice, a stamtąd około kilometra pieszo żółtym szlakiem turystycznym w kierunku ulic U opatrovny i Vavřinecká.

Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy? Obok kościoła stoi drewniana dzwonnica z zachowanym historycznym dzwonem Wawrzyniec oraz niewielki cmentarz z sześcioboczną kaplicą, a całość otacza chroniona przyrodniczo Dolina Prokopska.