Church of Saint John the Baptist

Kościół św. Jana Chrzciciela to barokowa świątynia parafialna stojąca na niewielkim wzniesieniu nad prawym brzegiem potoku Lutyňka, w samym centrum wsi Dolní Lutyně na Śląsku Cieszyńskim po czeskiej stronie granicy (kraj morawsko-śląski, powiat Karwina). Budynek figuruje na liście zabytków kultury Republiki Czeskiej i pozostaje głównym punktem orientacyjnym miejscowości.

Jaka jest historia kościoła?

Pierwsza pisemna wzmianka o Dolní Lutyně pochodzi z 1305 roku, kiedy wieś zapisano pod nazwą Luthina. Jeszcze przed 1365 rokiem stał tu drewniany kościół, który służył mieszkańcom przez kilka stuleci. Obecną, murowaną świątynię w stylu barokowym wzniesiono w latach 1740–1746 z fundacji hrabiego Mikuláša Taafe, który zdecydował się zastąpić starszą, drewnianą budowlę trwalszym obiektem. Nowy kościół pobłogosławiono już w 1746 roku, jednak na uroczystą konsekrację trzeba było poczekać do 9 września 1759 roku – dokonał jej wrocławski biskup, hrabia Schaffgotsch.

Jak wygląda architektura świątyni?

Kościół to murowana, jednonawowa budowla zorientowana na osi wschód–zachód, z bocznymi kaplicami dobudowanymi do korpusu głównego. Od zachodu wznosi się czworoboczna wieża zwieńczona kopulastym hełmem z zaokrąglonymi krawędziami i iglicą. Nad dwuspadowym dachem nawy głównej umieszczono dodatkowo niewielką, wieloboczną wieżyczkę sygnaturki, charakterystyczną dla barokowych kościołów wiejskich tego regionu.

Co znajduje się wewnątrz?

W wieży zawieszony jest zestaw dzwonów, wśród których najcenniejszy pochodzi jeszcze ze starego, drewnianego kościoła – odlano go w 1447 roku, co czyni go jednym z najstarszych zabytkowych dzwonów w okolicy. Pierwotnie w wieży wisiały cztery dzwony, jednak w czasie obu wojen światowych część z nich zarekwirowano na cele wojenne; po drugiej wojnie zastąpiono je trzema nowszymi egzemplarzami.

Tradycja organowa świątyni sięga 1728 roku, kiedy barokowe organy zamontowano jeszcze w poprzednim, drewnianym kościele, a następnie przeniesiono je do nowej budowli. Obecny instrument wyszedł z warsztatu organmistrzowskiego Karla Neussera z Nowego Jiczyna, cenionej firmy działającej na Morawach.

Wnętrze zdobią barokowe ołtarze. Główny ołtarz, poświęcony patronowi kościoła św. Janowi Chrzcicielowi, odnowiono i pozłocono w 1705 roku. W 1713 roku powstał pozłacany ołtarz boczny Świętego Krzyża, a naprzeciw niego ustawiono ołtarz św. Barbary. W kaplicy bocznej znajduje się z kolei ołtarz Matki Bożej.

Gdzie znajduje się kościół?

Świątynia stoi w Dolní Lutyně, wsi która w 1975 roku połączyła się z sąsiednią, wcześniej samodzielną miejscowością Věřňovice (dawniej Willmersdorf). Kościół wznosi się na lekkim wzniesieniu w centrum wsi, dobrze widoczny znad doliny potoku Lutyňka, co czyni go naturalnym punktem odniesienia dla osób odwiedzających ten fragment Śląska Cieszyńskiego.

Najczęstsze pytania

Kto ufundował obecny kościół? Budowę w latach 1740–1746 sfinansował hrabia Mikuláš Taafe, który zastąpił starszy, drewniany kościół murowaną świątynią barokową.

Ile lat liczy najstarszy dzwon? Najstarszy zachowany dzwon pochodzi z 1447 roku i został przeniesiony do obecnej wieży ze starego, drewnianego kościoła – ma zatem ponad 570 lat.

Czy kościół jest zabytkiem? Tak, budynek jest wpisany na listę zabytków kultury Republiki Czeskiej.

Kiedy kościół konsekrowano? Uroczysta konsekracja odbyła się 9 września 1759 roku i przeprowadził ją wrocławski biskup, hrabia Schaffgotsch, mimo że sama budowa i błogosławieństwo świątyni miały miejsce już w 1746 roku.