Church of Saint James the Greater in Chotěboř

Kościół św. Jakuba Większego w Chotěboři stoi w samym centrum miasta, przy ulicy Trčků z Lípy, i jest jedną z najstarszych budowli sakralnych na Wysoczyźnie Czesko-Morawskiej. Świątynia nosi wezwanie św. Jakuba Większego, jednego z dwunastu apostołów, i od wieków pełni funkcję kościoła dekanalnego.

Jak stara jest świątynia?

Korzenie kościoła sięgają XI wieku — z tego pierwotnego, romańskiego założenia zachowały się do dziś fragmenty wieży oraz północnej nawy. To właśnie te elementy czynią budowlę jedną z najstarszych zachowanych konstrukcji w Chotěboři, mimo że jej obecny wygląd jest dużo późniejszy.

Kto przyczynił się do rozwoju kościoła?

W drugiej połowie XIII wieku do Chotěboři przybyli cystersi z opactwa w Żďárze i założyli w miejscu dzisiejszego dziedzińca niewielki klasztor. Zakonnicy opuścili miasto w czasie wojen husyckich, a budowla przekształciła się wówczas w gotycki kościół parafialny, służący już nie zakonowi, lecz miejscowej wspólnocie.

Jakie zniszczenia przetrwał kościół?

Historia świątyni to również seria pożarów. Podczas wojny trzydziestoletniej, w 1624 roku, wycofujący się żołnierze cesarscy podpalili kościół, powodując poważne zniszczenia. W ciągu kolejnych dwóch stuleci budowlę strawiły jeszcze cztery pożary. Skala uszkodzeń była na tyle duża, że w 1893 roku pierwotną, wielokrotnie przebudowywaną świątynię w dużej mierze rozebrano, a w latach 1894–1895 wzniesiono w jej miejsce nowy kościół w stylu neogotyckim.

Jak wygląda kościół dzisiaj?

Obecna bryła to dwunawowa budowla z graniastą wieżą, która swój dzisiejszy kształt zawdzięcza właśnie neogotyckiej przebudowie z końca XIX wieku. Z pierwotnej, średniowiecznej konstrukcji przetrwały jednak wspomniana wieża, północna strona nawy oraz pojedyncze inne fragmenty — świadectwo ciągłości miejsca kultu sięgającej niemal tysiąca lat wstecz. Wnętrze utrzymane jest w charakterze neogotyckim, zgodnym z czasem ostatniej wielkiej przebudowy.

Co warto zobaczyć wewnątrz?

Głównym punktem wnętrza jest ołtarz główny poświęcony św. Jakubowi Starszemu. W nawie bocznej znajdują się dodatkowo ołtarze Matki Boskiej Pasawskiej, Świętej Rodziny oraz Matki Boskiej z Lourdes. Najstarszym przedmiotem w wyposażeniu kościoła jest cynowa chrzcielnica z 1524 roku, odlana przez Andrzeja Ptáčka z Kutnej Hory — zabytek starszy niż obecna bryła budynku o ponad trzy i pół wieku.

Jaki status ma kościół obecnie?

Kościół podlega dekanatowi w Chotěboři i pełni funkcję kościoła dekanalnego. Od 3 maja 1958 roku figuruje jako zabytek kultury, co potwierdza jego wartość historyczną i architektoniczną dla regionu.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kościół? W centrum Chotěboři, przy ulicy Trčků z Lípy.

Jak stary jest kościół św. Jakuba Większego? Jego korzenie sięgają XI wieku, choć obecna neogotycka forma pochodzi z lat 1894–1895.

Co zachowało się z pierwotnej, średniowiecznej budowli? Wieża, północna strona nawy oraz pojedyncze inne fragmenty konstrukcji.

Jaki jest najstarszy zabytek wewnątrz kościoła? Cynowa chrzcielnica z 1524 roku, dzieło Andrzeja Ptáčka z Kutnej Hory.

Czy kościół jest chroniony jako zabytek? Tak, od 3 maja 1958 roku ma status zabytku kultury.