Church of Saint James the Greater

Kościół św. Jakuba Większego to główny kościół parafialny Brtnic, miasteczka w powiecie Jihlava w kraju Wysoczyna. Świątynia stoi w centrum miejscowości i od dziesięcioleci pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych punktów na mapie Brtnic — barokowa bryła z wieżą widoczna jest z większości okolicznych uliczek.

Jak dotrzeć?

Brtnice leży przy trasie łączącej Jihlavę z Třebíčem, więc najwygodniej dojechać samochodem — kościół stoi praktycznie w centrum miasta, w pobliżu głównego placu, więc trudno go przeoczyć. Do Brtnic kursują też autobusy z Jihlavy, oddalonej o kilkanaście kilometrów; z przystanku do kościoła jest już tylko krótki spacer. Dla osób zwiedzających Wysoczynę samochodem kościół można łatwo połączyć z wizytą w samej Jihlawie czy w pobliskim Třebíču, znanym z zabytków wpisanych na listę UNESCO.

Co zobaczysz?

Obecna świątynia stoi na miejscu wcześniejszego, gotyckiego kościoła, który spłonął w pożarze — typowy los wielu czeskich kościołów wiejskich miasteczek, gdzie drewniana zabudowa i nieszczelne dachy sprzyjały katastrofom. Budowę dzisiejszego, barokowego kościoła prowadzono w latach 1727–1747. Nie obyło się bez kolejnych perypetii: w 1760 roku świątynia niemal całkowicie spłonęła po raz drugi, a prace naprawcze ciągnęły się aż do 1784 roku.

Efektem tych kilkudziesięciu lat budowy i odbudowy jest jednonawowy kościół z wieżą, utrzymany w stylistyce barokowej, z charakterystycznie cofniętym (ustępującym) prezbiterium względem głównej bryły nawy — rozwiązanie typowe dla barokowych świątyń tego regionu, które wizualnie oddziela część liturgiczną od nawy głównej. Sama wieża, dominująca nad okoliczną zabudową, jest najlepszym punktem orientacyjnym przy podejściu do centrum Brtnic z dowolnej strony.

Kościół od 1972 roku podlega ochronie jako zabytek kultury, co potwierdza jego wartość architektoniczną i historyczną w skali regionu — mimo że nie jest to obiekt na skalę wielkich świątyń Pragi czy Brna, stanowi ważny element krajobrazu kulturowego Wysoczyny.

Kiedy przyjechać?

Kościół najlepiej zwiedzać w ramach dłuższej wycieczki po regionie Wysoczyna — wiosną i latem otoczenie placu przed kościołem tętni życiem, a barokowa fasada dobrze prezentuje się w popołudniowym świetle. Jesienią i zimą Brtnice są znacznie spokojniejsze, co dla miłośników fotografii architektury może być zaletą — mniej turystów, więcej ciszy przy zabytkowej bryle kościoła.

Najczęstsze pytania

Czy kościół św. Jakuba Większego to jedyna świątynia w Brtnicach? Nie — w mieście znajduje się także kościół pw. bł. Julianny z Collalto, więc odwiedzający powinni zwrócić uwagę, o którą świątynię pytają, planując trasę zwiedzania.

Jak stary jest obecny budynek kościoła? Obecna, barokowa bryła powstała w latach 1727–1747, na miejscu wcześniejszego kościoła gotyckiego zniszczonego przez pożar. Po kolejnym pożarze w 1760 roku prace naprawcze trwały do 1784 roku.

Czy kościół jest zabytkiem? Tak, od 1972 roku obiekt figuruje jako chroniony zabytek kultury.

Jak dojechać do kościoła bez samochodu? Najprościej autobusem z Jihlavy — kościół stoi blisko centrum Brtnic, więc z przystanku dotrzeć można pieszo w kilka minut.