Church of Saint Blaise in Plánice

Kościół św. Błażeja w Plánicach to dziekański kościół parafialny stojący w centrum niewielkiego miasteczka w kraju pilzneńskim, na południowym zachodzie Czech, niedaleko Szumawy. Obecna, barokowa bryła świątyni powstała w połowie XVIII wieku, ale historia sakralnego miejsca w tym punkcie Plánic sięga znacznie dalej wstecz.

Jak długa jest historia kościoła w Plánicach?

Pierwsza pisemna wzmianka o kościele w Plánicach pochodzi z 1352 roku. Ówczesna budowla miała najprawdopodobniej charakter gotycki. Z czasem okazała się niewystarczająca lub zbyt zniszczona, dlatego w miejscu starszego kościoła wzniesiono nową, murowaną świątynię w stylu barokowym. Prace budowlane zakończono w 1755 roku i od tego czasu kościół zachował swój obecny kształt architektoniczny.

Kto zaprojektował barokową świątynię?

Autorstwo projektu nie jest jednoznacznie potwierdzone w źródłach. Część badaczy wskazuje, że plany mógł opracować Kilián Ignác Dientzenhofer, jeden z najwybitniejszych architektów czeskiego baroku, który w pierwszej połowie XVIII wieku był związany z budową kościoła w pobliskim Nicově. Jego bezpośredni udział przy realizacji w Plánicach nie został jednak potwierdzony dokumentami, dlatego pozostaje on wciąż przedmiotem hipotez historyków architektury.

Jak wygląda architektura kościoła?

Świątynia reprezentuje skromną, wysokobarokową formę sakralną. Jest to budowla jednonawowa, z wieżą osadzoną w zachodniej fasadzie, która stanowi dominujący akcent bryły. Charakterystycznym elementem jest mansardowy dach, nietypowy dla wielu okolicznych kościołów wiejskich, nadający budynkowi bardziej reprezentacyjny wyraz. Prezbiterium ma plan zbliżony do kwadratu i zamknięte jest apsydą, do której od strony zewnętrznej przylega zakrystia.

Co warto wiedzieć o dzwonach kościoła?

Do czasów I wojny światowej wieża kościelna mieściła aż cztery dzwony, co jak na niewielką parafię było liczbą znaczącą. Największy z nich, o wysokości 90 cm i średnicy 115 cm, odlano już w 1558 roku, a więc na długo przed powstaniem obecnej barokowej budowli – pochodził zatem jeszcze ze starszego wyposażenia kościoła. Drugi dzwon, tzw. południowy (sygnujący południe), miał podobne wymiary – 90 cm wysokości i 105 cm średnicy – i został odlany w 1759 roku, a więc tuż po ukończeniu obecnej świątyni. Trzeci, mniejszy dzwon pochodził z 1606 roku, a najmniejszy z czterech, o wysokości zaledwie 28 cm i średnicy 36 cm, odlano w 1580 roku. Taki zestaw dzwonów o różnym pochodzeniu pokazuje, że wyposażenie dzwonnicy gromadzono przez kilka stuleci, łącząc elementy ze starszej, gotyckiej fazy kościoła z odlewami powstałymi już po barokowej przebudowie.

Komu poświęcony jest kościół?

Patronem świątyni jest św. Błażej, biskup i męczennik, który zginął w 316 roku w Armenii. Kult św. Błażeja był w Europie Środkowej szeroko rozpowszechniony, a poświęcone mu kościoły często pełniły funkcję lokalnych centrów parafialnych – tak jak ma to miejsce w przypadku Plánic, gdzie świątynia do dziś jest kościołem dziekańskim.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się kościół? W centrum Plánic, miasteczka w kraju pilzneńskim w Czechach, w pobliżu regionu Szumawy.

Z jakiego okresu pochodzi obecna budowla? Obecny, barokowy kościół ukończono w 1755 roku, choć pierwsza wzmianka o kościele w tym miejscu sięga 1352 roku.

Czy zachowały się historyczne dzwony? Do I wojny światowej na wieży wisiały cztery dzwony pochodzące z lat 1558–1759, z czego najstarszy był starszy niż obecna barokowa budowla.

Kim był św. Błażej? Biskupem i męczennikiem, który zmarł w 316 roku w Armenii; jego kult był popularny w Europie Środkowej.