Church of Saint Anne

Kościół św. Anny stoi na żywokovskim Žižkovie, w praskiej dzielnicy Praga 3, na skrzyżowaniu ulic Jeseniova i Tovačovského. To niewielka, ale wyjątkowa pod względem architektonicznym świątynia rzymskokatolicka, wybudowana na początku XX wieku jako kościół filialny, dziś związana z sąsiadującym klasztorem karmelitów bosych.

Jak dotrzeć do kościoła św. Anny na Žižkovie?

Świątynia leży w gęsto zabudowanej, mieszkalnej części Žižkova, jednej z najbardziej charakterystycznych dzielnic Pragi, znanej z secesyjnej i modernistycznej zabudowy z przełomu XIX i XX wieku. Dzielnica jest dobrze skomunikowana z centrum miasta siecią tramwajową i metrem, a sam kościół rozpoznasz po dwóch niższych wieżach i niewielkiej wieżyczce zwieńczającej fasadę wejściową, widocznej już z ulicy Jeseniova.

Co warto wiedzieć o historii kościoła?

Budowę kościoła zainicjowało Towarzystwo św. Bonifacego, które pierwotnie planowało poświęcić świątynię św. Norbertowi. Ten pomysł napotkał jednak sprzeciw części ówczesnej opinii publicznej o nastawieniu narodowym, w efekcie czego kościół ostatecznie poświęcono św. Annie, matce Marii. Budowa kosztowała, według zapisów parafialnych, 200 000 koron. Kościół konsekrowano 8 października 1911 roku. Zaledwie pięć lat później, w 1916 roku, obok świątyni powstał klasztor karmelitów bosych, zaprojektowany przez architekta Antonína Procházkę, a zakonnicy przejęli wówczas opiekę nad kościołem – funkcję tę pełnią do dziś. Ze względu na swoją wartość historyczną i architektoniczną kompleks kościoła i klasztoru objęto ochroną jako zabytek kultury w 2002 roku.

Jaka jest architektura kościoła?

Autorem projektu był architekt Eduard Sochor, który zaprojektował budowlę w duchu tzw. secesji beuronskiej – nurtu sztuki sakralnej wywodzącego się z opactwa benedyktynów w Beuron, łączącego elementy secesyjne z uproszczoną, geometryczną stylizacją. W przypadku kościoła św. Anny styl ten spotyka się dodatkowo z estetyką przedwojennego modernizmu, co czyni tę budowlę nietypową na tle klasycznych praskich świątyń. Kościół jest trójnawowy, a jego orientacja odbiega od tradycyjnej – fasadą zwrócony jest ku zachodowi, podczas gdy większość kościołów chrześcijańskich kieruje prezbiterium na wschód. Fasadę wejściową flankują dwie niewysokie wieże, uzupełnione małą sygnaturką.

Co zobaczysz w środku?

Wnętrze, mimo niewielkich rozmiarów działki, sprawia wrażenie zwartego i przestronnego zarazem – dzięki szerokiej nawie głównej oraz emporom umieszczonym nad nawami bocznymi. Uwagę zwraca sufit, ozdobiony pasowymi, ornamentalnymi malowidłami z motywami krzyża, charakterystycznymi dla stylistyki beuronskiej. Całość tworzy spójną, kameralną przestrzeń liturgiczną, wyraźnie odróżniającą się od bardziej monumentalnych praskich kościołów barokowych czy gotyckich.

Kiedy przyjechać?

Kościół, jako czynna świątynia parafialna prowadzona przez karmelitów, najlepiej zwiedzać przy okazji nabożeństw lub wydarzeń otwierających zabytki dla publiczności, takich jak coroczna Noc Kościołów, kiedy obiekty sakralne w całej Pradze udostępniane są zwiedzającym poza standardowymi godzinami. Žižkov sam w sobie warto łączyć ze spacerem po okolicznych uliczkach – to dzielnica ceniona za kameralny, mniej turystyczny charakter w porównaniu z historycznym centrum Pragi.

Najczęstsze pytania

Kto zaprojektował kościół św. Anny na Žižkovie? Projekt stworzył architekt Eduard Sochor, w stylu secesji beuronskiej połączonej z elementami wczesnego modernizmu.

Dlaczego kościół nosi wezwanie św. Anny, a nie św. Norberta, jak pierwotnie planowano? Pierwotny pomysł poświęcenia świątyni św. Norbertowi napotkał sprzeciw części nacjonalistycznie nastawionej opinii publicznej, dlatego ostatecznie wybrano patronkę św. Annę, matkę Marii.

Kto opiekuje się dziś kościołem? Od 1916 roku kościołem opiekują się karmelici bosi, którzy mają swój klasztor tuż obok, zaprojektowany przez Antonína Procházkę.

Czy kościół jest zabytkiem? Tak – kościół wraz z przylegającym klasztorem karmelitów objęto ochroną jako zabytek kultury w 2002 roku.