Church of Saint Anne

Kościół świętego Anny to dziś malownicza ruina stojąca na wzgórzu nad opuszczoną wsią Pořejov, wchodzącą w skład gminy Žebráky w powiecie Tachov, w kraju pilzneńskim. Barokowa świątynia, z której zachowały się właściwie tylko obwodowe mury, była niegdyś celem lokalnych pielgrzymek, dziś przyciąga miłośników opuszczonych miejsc i historii pogranicza czesko-bawarskiego.

Skąd wzięła się świątynia na wzgórzu?

Kościół powstał w latach 1660–1663 z inicjatywy Veroniki Kateřiny Alsterlovej, właścicielki majątku Pořejov. Fundatorka wzniosła barokową budowlę w miejscu starszej drewnianej kaplicy jako wotum dziękczynne za odzyskanie zdrowia po ciężkiej chorobie. Projekt przypisuje się nieznanemu z nazwiska architektowi praskiemu, co było typowe dla mniejszych fundacji sakralnych tamtego okresu na czeskiej prowincji.

Jak zmieniały się losy kościoła na przestrzeni wieków?

Świątynia funkcjonowała jako miejsce kultu przez ponad sto lat, aż w 1786 roku, w ramach reform józefińskich reorganizujących sieć parafialną w monarchii habsburskiej, została zamknięta. Nie oznaczało to jednak jej końca — dzięki składkom wiernych z okolicznych wsi kościół odrestaurowano i w 1808 roku ponownie konsekrowano. Przez kolejne dekady XIX i pierwszej połowy XX wieku pełnił funkcję kościoła pielgrzymkowego dla mieszkańców regionu.

Dlaczego kościół stał się ruiną?

Przełomowym momentem były lata powojenne. Po 1945 roku, w wyniku wysiedlenia ludności niemieckiej z pogranicza, opustoszały pobliskie wsie Pořejov i Bažantov. Bez parafian i opieki kościół przestał pełnić swoją funkcję i szybko zaczął niszczeć — w ciągu niecałych siedemdziesięciu lat od zaprzestania użytkowania zamienił się w całkowitą ruinę. Dziś z niegdyś okazałej barokowej budowli pozostały jedynie obwodowe mury, pozbawione dachu i wyposażenia.

Co warto zobaczyć na miejscu?

Odwiedzający mogą dziś oglądać zarys dawnej bryły kościoła — zachowane mury pozwalają odczytać pierwotny plan budowli i wyobrazić sobie jej barokowe proporcje. Otoczenie ruiny, na wzgórzu wśród lasów dawnego pogranicza, ma surowy, melancholijny charakter typowy dla opuszczonych osad Czeskiego Lasu (Český les) i sąsiadujących z nim terenów. To miejsce dla osób zainteresowanych historią wysiedleń powojennych oraz architekturą sakralną prowincji.

Jak dotrzeć na miejsce?

Ruina znajduje się w trudno dostępnym terenie, w okolicy dawnej wsi Pořejov, na wzgórzu w gminie Žebráky w powiecie Tachov. Ze względu na peryferyjne położenie i brak rozwiniętej infrastruktury turystycznej warto zaplanować dojazd samochodem do najbliższej miejscowości, a dalszą drogę pokonać pieszo, korzystając z lokalnych szlaków leśnych. Teren dawnej wsi nie jest zamieszkany, więc na miejscu nie ma żadnych usług ani punktów informacyjnych.

Najczęstsze pytania

Czy kościół świętego Anny można zwiedzać od środka? Nie — z budowli zachowały się jedynie mury obwodowe bez dachu, więc mówimy raczej o zwiedzaniu ruiny z zewnątrz niż wnętrza kościoła.

Kiedy zbudowano kościół? W latach 1660–1663, na miejscu wcześniejszej drewnianej kaplicy, z fundacji Veroniki Kateřiny Alsterlovej.

Dlaczego kościół popadł w ruinę? Po powojennym wysiedleniu ludności niemieckiej wsie Pořejov i Bažantov opustoszały, kościół przestał być użytkowany i w ciągu kilkudziesięciu lat uległ zniszczeniu.

Czy w pobliżu są inne atrakcje? Okolica należy do rzadko odwiedzanego, zalesionego pogranicza Czeskiego Lasu, znanego z pozostałości dawnych, dziś nieistniejących wsi wysiedlonych po 1945 roku.