Chomoutovské jezero

Chomoutovské jezero to zbiornik wodny w dzielnicy Chomoutov, wchodzącej w skład Ołomuńca na Morawach. Choć z wyglądu przypomina naturalne jezioro, powstał w wyniku działalności człowieka, a dziś jest jednym z ważniejszych miejsc lęgowych ptaków wodnych w regionie i celem wycieczek dla mieszkańców oraz turystów odwiedzających Ołomuniec.

Jak powstało jezioro?

Zbiornik nie jest tworem naturalnym — jego historia zaczęła się od wydobycia żwiru i piasku. Po zakończeniu eksploatacji wyrobisko wypełniło się wodą, a otaczający je teren stopniowo zarósł roślinnością szuwarową i trzcinowiskami. Z czasem dawna żwirownia przekształciła się w rozległy mokradłowy ekosystem, w którym trudno dziś dopatrzeć się przemysłowego rodowodu. Jezioro leży w obrębie terenów zalewowych Morawy, w sąsiedztwie Obszaru Chronionego Krajobrazu Litovelské Pomoraví.

Jaką powierzchnię i głębokość ma jezioro?

Chomoutovské jezero zajmuje powierzchnię 85 hektarów, ale jest przy tym płytkie — jego maksymalna głębokość wynosi zaledwie 2 metry. Ta niewielka głębokość sprzyja rozwojowi roślinności wodnej i przybrzeżnej, która stanowi podstawę pokarmową i schronienie dla ptactwa wodnego.

Dlaczego jezioro jest chronione?

Od 1 stycznia 2011 roku teren ma status pomnika przyrody (přírodní památka), zarządzanego przez administrację Obszaru Chronionego Krajobrazu Litovelské Pomoraví. Powodem objęcia ochroną są brzegi jeziora, które służą jako miejsce lęgowe wielu gatunkom wędrownego ptactwa wodnego — to właśnie ta funkcja lęgowiska zadecydowała o nadaniu terenowi statusu ochronnego.

Jakie ptaki można tu zobaczyć?

Na terenie jeziora i wokół niego stwierdzono ponad 160 gatunków ptaków, co czyni je jednym z bogatszych pod tym względem miejsc na Morawach. Na większej z wysp gniazduje liczna kolonia mewy śmieszki, licząca kilka tysięcy par — to jedno z największych tego typu skupisk w regionie. Poza mewami śmieszkami na jeziorze i w jego okolicy można spotkać kormorany czarne, krzyżówki, czaple siwe, perkozy dwuczube, cyranki oraz łabędzie nieme. Obserwację ptaków ułatwia specjalna wieża widokowa (pozorovatelna) ustawiona przy brzegu, z której można śledzić życie kolonii bez wchodzenia na tereny lęgowe i płoszenia ptaków.

Co warto wiedzieć przed wizytą?

Wokół jeziora prowadzą ścieżki spacerowe, które pozwalają obejść zbiornik pieszo lub rowerem, cieszą się jednak popularnością głównie w sezonie lęgowym, gdy aktywność ptaków jest największa. Ze względu na status pomnika przyrody i funkcję lęgowiska priorytetem na tym terenie jest ochrona przyrody, a nie rekreacja wodna — warto trzymać się wyznaczonych ścieżek i zachować dystans od miejsc gniazdowania.

Najczęstsze pytania

Czy w Chomoutovské jezero można się kąpać? Teren objęty jest ochroną jako pomnik przyrody właśnie ze względu na znaczenie dla lęgowych ptaków wodnych, dlatego priorytetem jest tu ochrona siedlisk, a nie kąpiel czy inne formy rekreacji wodnej.

Jak powstało jezioro? W miejscu dawnej żwirowni — po zakończeniu wydobycia żwiru i piasku wyrobisko wypełniło się wodą i z czasem zarosło roślinnością wodną.

Ile gatunków ptaków można tu zaobserwować? Odnotowano ponad 160 gatunków, w tym liczącą kilka tysięcy par kolonię mewy śmieszki gniazdującą na większej z wysp jeziora.

Czy jest tu miejsce do obserwacji ptaków? Tak, przy brzegu ustawiono wieżę widokową, z której można obserwować ptactwo wodne bez wchodzenia na tereny lęgowe.