Chlum

Chlum to niewielki, ale wyjątkowo bogaty przyrodniczo rezerwat przyrody na Chlumskiej Horze (650 m n.p.m.), na granicy regionów karlowarskiego i pilzneńskiego, w katastralnym obszarze wsi Pšov w powiecie Karlowe Wary. Ochronę tego miejsca ustanowiono już w 1947 roku, a jej powodem jest zachowanie pierwotnego drzewostanu oraz oryginalnej flory – ciepłolubnych zbiorowisk stepowych i leśnych rosnących na neowulkanicie, skale powstałej w wyniku wulkanicznej aktywności regionu.

Co sprawia, że to miejsce jest unikatowe na skalę światową?

Głównym powodem, dla którego Chlum przyciąga botaników z całej Europy, jest jarząb manětínský (Sorbus rhodanthera) – jeden z dwóch endemicznych gatunków rośliny w regionie karlowarskim, występujący na jedynym stanowisku na świecie właśnie tutaj. Populacja liczy około 400 egzemplarzy drzewa dorastającego do 16 metrów wysokości, z charakterystycznymi czerwonymi, kulistymi owocami. Ze względu na tak ograniczony zasięg występowania gatunek został sklasyfikowany jako krytycznie zagrożony wyginięciem.

Jakie inne rzadkie rośliny można tu znaleźć?

Oprócz endemicznego jarzębu rezerwat gości kilka gatunków storczyków naziemnych, w tym okrotkę czerwoną (Cephalanthera rubra) – najrzadszy storczyk w regionie karlowarskim. Na skalistych partiach terenu i płytkich, szkieletowych glebach rosną także pupawa długolistna, dziurawiec górski, lilia złotogłów oraz miodownik melisowaty. Ta różnorodność wynika z wulkanicznego podłoża góry, które sprzyja przetrwaniu rzadkich gatunków roślin i zwierząt.

Jak wygląda roślinność na szczycie Chlumskiej Hory?

Wyższe partie góry porasta ciepłolubny las dębowo-lipowy, w którym dominują dąb i lipa. Na skałach i miejscach o cienkiej, kamienistej pokrywie glebowej rozwijają się natomiast murawy stepowe – zbiorowiska roślin przystosowanych do suchych, nasłonecznionych warunków, rzadkich w tej części Czech.

Jakie zwierzęta zamieszkują rezerwat?

Teren jest domem dla około 288 gatunków zwierząt. Wśród nich można spotkać jelenia sika, trzmielojada, traszkę grzebieniastą, bociana czarnego oraz borsuka. Bogactwo fauny, podobnie jak flory, wiąże się z niezwykłym, wulkanicznym charakterem podłoża i zróżnicowaniem mikrośrodowisk na niewielkiej powierzchni rezerwatu.

Jak dotrzeć na miejsce?

Do Chlumskiej Hory prowadzi szlak turystyczny oznaczony kolorem zielonym, prowadzący z miasteczka Manětín. Pierwszy punkt widokowy znajduje się około 2 km od miejskiego rynku, a dalsza trasa do samego rezerwatu przyrody Chlum wydłuża wędrówkę o kolejne około 2,5 km.

Najczęstsze pytania

Jak duży jest rezerwat Chlum? Powierzchnia chronionego obszaru to 3,45 hektara, choć według najnowszych informacji granice rezerwatu zostały rozszerzone i obejmują obecnie trzykrotnie większy teren niż pierwotnie.

Dlaczego jarząb manětínský jest tak wyjątkowy? To gatunek endemiczny, co znaczy, że nie występuje w żadnym innym miejscu na świecie poza Chlumską Horą. Liczy zaledwie około 400 egzemplarzy, co czyni go krytycznie zagrożonym.

Czy w rezerwacie można spotkać storczyki? Tak, rośnie tu kilka gatunków storczyków naziemnych, wśród których okrotka czerwona jest uznawana za najrzadszą w całym regionie karlowarskim.

Kiedy ustanowiono ochronę tego terenu? Obszar został uznany za rezerwat przyrody w 1947 roku przez czechosłowackie Ministerstwo Oświaty i Kultury Narodowej.