Château d'Etchaux

Château d'Etchaux to średniowieczny zamek wznoszący się nad wioską Saint-Étienne-de-Baïgorry, w sercu Kraju Basków, w departamencie Pirenejów Atlantyckich.

Skąd wzięła się ta budowla?

Początków warowni trzeba szukać w XI wieku — to wtedy, w 1033 roku, Sancho III Wielki, król Nawarry, utworzył lenno Baïgorry i osadził tu ród, który przez niemal osiem stuleci nosił tytuł wicehrabiów Baïgorry. Etchaux było ich rodową siedzibą i miejscem narodzin rodu d'Etchaux (d'Eschaux). Najstarsze elementy konstrukcji, zbudowanej na charakterystycznym kopcu obronnym (motte), pochodzą z XII wieku, jednak bryła, którą można oglądać dziś, to w dużej mierze efekt przebudowy z końca XVI wieku — prawdopodobnie zleconej przez Gratiena d'Etchaux około 1555 roku. Wnętrza zyskały obecny kształt w XVII wieku.

Jak wygląda zamek i dlaczego wyróżnia się w okolicy?

Etchaux nie jest typową fortecą z rozbudowanymi murami obronnymi, lecz kameralną rezydencją obronną. Górując nad wsią, przyciąga wzrok dwiema narożnymi wieżyczkami oraz krenelażem z machikułami — elementami, które nadają mu sylwetkę typową dla szlacheckich siedzib baskijskich pogranicza z Nawarrą. Usytuowanie na wzniesieniu miało znaczenie praktyczne: pozwalało kontrolować dolinę Baïgorry i szlaki prowadzące w stronę Hiszpanii.

Jaką rolę odegrał zamek w historii regionu?

Szczyt znaczenia rodu przypadł na okres wojen religijnych we Francji, kiedy ówczesny pan na Etchaux zyskał zaufanie Henryka IV i stał się jedną z ważniejszych postaci lokalnej sceny politycznej. Tytuł wicehrabiów Baïgorry przetrwał aż do 1832 roku. W kolejnych dekadach własność zmieniała ręce kilkukrotnie — na początku XVIII wieku trafiła do gaskońskiego rodu Saint-Martin z Capbreton, a około 1750 roku do rodziny Caupenne z Amou de Saint-Pée.

Co wydarzyło się z zamkiem w czasach nowożytnych?

W 1848 roku posiadłość kupił Charles d'Abbadie d'Arrast, którego rodzina mieszkała tu do 1871 roku i później regularnie wracała na letni wypoczynek. Najbardziej zaskakujący epizod w dziejach Etchaux to lata 70. XX wieku — w 1976 roku zamek sprzedała Eleanor Boardman, hollywoodzka aktorka epoki kina niemego, wdowa po Harrym d'Abbadie d'Arrast. Po jej wyjeździe do Stanów Zjednoczonych posiadłość kilkukrotnie zmieniała właścicieli, była plądrowana i popadała w ruinę. Odmianę losu przyniósł dopiero początek lat 90., gdy zamek nabyło małżeństwo z Bajonny i przeprowadziło jego pełną renowację, przywracając wnętrzom dawny blask. Od 21 grudnia 1989 roku obiekt figuruje na liście zabytków historycznych Francji.

Czy zamek można zwiedzać?

Château d'Etchaux jest dostępny dla zwiedzających w wybrane okresy sezonu turystycznego — warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia przed wizytą, ponieważ obiekt pozostaje prywatną własnością. Odwiedzającym oferuje się zwykle zwiedzanie wnętrz oraz przechadzkę po najbliższym otoczeniu, skąd rozciąga się widok na dolinę Baïgorry i okoliczne wzgórza.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Château d'Etchaux? Zamek stoi na wzniesieniu nad wsią Saint-Étienne-de-Baïgorry, w departamencie Pirenejów Atlantyckich, w baskijskiej Basse-Navarre.

Ile lat ma zamek? Najstarsze fragmenty sięgają XII wieku, ale obecna forma budowli pochodzi głównie z przebudowy z połowy XVI wieku.

Czym była funkcja zamku dla regionu? Przez blisko osiem wieków, od 1033 do 1832 roku, Etchaux było siedzibą wicehrabiów Baïgorry i centrum administracyjnym lenna.

Czy zamek jest chroniony prawnie? Tak, od 1989 roku Château d'Etchaux figuruje na francuskiej liście monument historique.