Château d'En-Bas

Château d'En-Bas to XVIII-wieczna rezydencja stojąca w Belloy-sur-Somme, niewielkiej gminie nad Sommą w regionie Hauts-de-France, około 16 km na północny zachód od Amiens. Wieś jest ciekawa tym, że ma dwa zamki - właśnie ten, "dolny" (En-Bas), oraz drugi, "górny" (En Haut) - stąd nazwy odróżniające obie posiadłości.

Jak wygląda budynek?

Główny korpus rezydencji nakryty jest czterospadowym dachem z czterema narożnymi wieżyczkami. Nad kalenicą dachu dodano dodatkowe piętro zwieńczone kamienną kompozycją heraldyczną - dzieło braci Duthoit, rzeźbiarzy znanych w regionie z prac przy amienieńskiej katedrze. Ten detal sam w sobie wart jest chwili uwagi, bo pokazuje, jak lokalni mistrzowie zdobili prywatne rezydencje ziemiańskie równolegle do wielkich zleceń kościelnych.

Obok pałacu stoi neoklasycystyczna kaplica w stylu włoskiego baroku - zaskakująco dekoracyjna jak na tak niewielką wieś. To ona, razem z zabytkową oranżerią, ma najwyższy status ochrony spośród wszystkich budynków zespołu.

Co kryje park?

Park przy Château d'En-Bas zmieniał się przez cały XIX wiek - od 1833 roku aż do końca stulecia rozbudowywano go w kierunku pobliskich mokradeł nadsommańskich, nadając mu swobodny, krajobrazowy charakter (bez sztywnej, geometrycznej symetrii typowej dla wcześniejszych francuskich ogrodów). W parku zachowały się trzy mostki oraz sztuczna grota z betonowej "rocaille" - techniki imitującej naturalne skały, popularnej w ogrodach XIX wieku.

Osobną atrakcją jest ogrzewana oranżeria z zachowanym systemem hydraulicznym i wnętrzem wykończonym w tej samej technice rocaille co grota. To rzadki przykład kompletnego, działającego niegdyś zespołu szklarniowego z epoki, gdy ogrzewane oranżerie były symbolem statusu majątkowego.

Skąd wzięła się dzisiejsza forma zamku?

Historia budynku sięga końca XVIII wieku, ale to, co widzimy dziś, jest w dużej mierze efektem przebudowy z lat 30. XIX wieku. Wcześniej, między końcem XVIII i pierwszą ćwiercią XIX wieku, rozbudowano folwark i dodano przybudówki na obu fasadach głównego domu. Kolejna, głębsza przebudowa - z nowymi budynkami i przeprojektowanym parkiem - nastąpiła właśnie w latach 30. XIX stulecia i to ona ukształtowała obecny wygląd całego zespołu.

Dlaczego zespół jest chroniony?

Zamek, kaplica, folwark, oranżeria, dom dozorcy oraz cały park wraz z alejkami, siecią hydrauliczną, mostkami i elementami skalnymi zostały wpisane do rejestru zabytków 18 marca 2009 roku. Kaplica i oranżeria otrzymały wyższy status - klasyfikację zabytku - 4 lutego 2011 roku (zmienioną 18 października 2011 roku). To pokazuje, że władze uznały nie tylko sam budynek mieszkalny, ale cały historyczny układ przestrzenny za wartość do zachowania.

Najczęstsze pytania

Czym różni się Château d'En-Bas od Château d'En Haut? To dwa odrębne zamki w tej samej wsi, Belloy-sur-Somme, obie posiadłości pochodzą z XVIII wieku, ale mają różną historię i architekturę - En-Bas ("dolny") i En Haut ("górny") odnoszą się do ich położenia względem siebie.

Czy Château d'En-Bas jest otwarty dla turystów? Zamek znajduje się w rękach prywatnych (obecnie zarządza nim stowarzyszenie), a publicznie dostępne informacje nie wskazują na stałe godziny odwiedzin - warto sprawdzić aktualne zasady na miejscu lub w gminie.

Co jest najbardziej charakterystycznym elementem zamku? Cztery narożne wieżyczki pod czterospadowym dachem oraz kamienna dekoracja heraldyczna autorstwa braci Duthoit na szczycie budynku.

Jak dojechać do Belloy-sur-Somme? Wieś leży przy drodze N235, około 16 km na północny zachód od Amiens, w dolinie Sommy.