Château de Retourtour

Château de Retourtour to malownicza ruina średniowiecznego zamku w gminie Lamastre, w sercu Ardèche. Wznosi się na niewielkim skalistym cyplu otoczonym zakolem rzeki Doux i przez wieki kontrolował szlak łączący dolinę Rodanu z Le Puy-en-Velay. Dziś to jeden z ulubionych celów spacerowych mieszkańców i turystów odwiedzających okolice Lamastre, ceniony za widoki i klimat opuszczonej twierdzy.

Jaka jest historia zamku?

Ślady osadnictwa w tym miejscu sięgają co najmniej X–XI wieku — nazwa „Retortorio" pojawia się już w dokumentach z 961 roku, przy okazji darowizny na rzecz opactwa Saint-Chaffre du Monastier. Sam zamek wzniesiono i rozbudowano w kolejnych stuleciach jako siedzibę rodu Pagan-Retourtour, panów feudalnych kontrolujących ten odcinek doliny Doux. W 1376 roku, w wyniku małżeństwa, twierdza przeszła w ręce rodu Tournon, jednej z najpotężniejszych rodzin ówczesnego Vivarais.

Zamek otoczony był wysokim murem obronnym, a wejście prowadziło przez czworoboczną wieżę bramną. U jego stóp, w dolnym dziedzińcu, wykształciła się osada — zawiązek dzisiejszej miejscowości — której domy tworzyły drugi pierścień obronny od strony północnej i wschodniej.

Dlaczego zamek popadł w ruinę?

Największą rolę w historii Retourtour odegrały wojny religijne XVI wieku — twierdza była wówczas protestancką ostoją. W grudniu 1587 roku schronił się tu Châtillon, syn admirała Coligny, wraz ze swoimi żołnierzami. Zniszczenie zamku wiąże się jednak przede wszystkim ze sporami spadkowymi w obrębie rodziny właścicieli, a nie z bezpośrednimi działaniami wojennymi. Już katastr z 1642 roku opisuje obiekt jako „zamek złożony z kilku zrujnowanych i zniszczonych części" — co pokazuje, że proces degradacji budowli trwał od dawna.

Co można dziś zobaczyć na miejscu?

Z dawnej warowni zachował się przede wszystkim fragment murów obronnych oraz zarys układu przestrzennego na skalnym cyplu. Wejście do wnętrza ruin jest zabronione ze względów bezpieczeństwa, ale można swobodnie podejść pod zamek i obejść go dookoła. Nagrodą za spacer są rozległe panoramy na dolinę Doux i okoliczne wzgórza Ardèche — to jeden z powodów, dla których miejsce cieszy się popularnością wśród spacerowiczów i fotografów.

Jak dotrzeć i co jeszcze warto wiedzieć?

Ruiny znajdują się na północny zachód od centrum Lamastre, w otoczeniu wiejskiego krajobrazu doliny Doux. U podnóża zamku, nad samą rzeką, znajduje się popularne latem kąpielisko Retourtour — naturalny zbiornik na Doux, chętnie odwiedzany przez rodziny szukające ochłody w upalne dni. Połączenie spaceru do ruin z kąpielą w rzece to typowy sposób spędzania czasu w tej okolicy latem.

Zwiedzanie zamku najlepiej połączyć z pobytem w samym Lamastre, znanym z historycznej linii kolejki wąskotorowej Mastrou oraz z klimatu spokojnego miasteczka Ardèche.

Najczęstsze pytania

Czy można wejść do wnętrza zamku Retourtour? Nie — ze względu na stan ruin wejście do środka jest zabronione. Można natomiast swobodnie podejść pod mury i obejść teren dookoła.

Ile lat liczy zamek? Pierwsze wzmianki o tym miejscu sięgają X–XI wieku, a sama budowla była rozbudowywana i wzmacniana przez kolejne stulecia aż do czasów wojen religijnych w XVI wieku.

Czy w pobliżu zamku można się kąpać? Tak, u podnóża ruin znajduje się kąpielisko Retourtour na rzece Doux, popularne wśród turystów i mieszkańców w sezonie letnim.

Jak daleko jest do zamku z centrum Lamastre? Ruiny leżą na północny zachód od centrum Lamastre, w niewielkiej odległości spacerowej lub dojazdowej od miasteczka, w dolinie rzeki Doux.