Chapel of Virgin Mary

Kaplica Panny Marii to niewielka murowana świątynia w Hrubšicach, wsi wchodzącej w skład miasta Ivančice w powiecie Brno-venkov, w kraju południowomorawskim. Zbudowana w 1822 roku i poświęcona Marii Pannie, przez dwa stulecia pozostała skromnym, lecz ważnym punktem orientacyjnym niewielkiej miejscowości, a dziś figuruje w rejestrze zabytków kultury Republiki Czeskiej pod numerem 16894/7-714.

Jak wygląda kaplica?

Budowla ma prostą, prostokątną bryłę zamkniętą apsydą, do której od frontu dostawiono wieżyczkę zwieńczoną dachem namiotowym. Nad wejściem umieszczono zaszkloną wnękę z figurą świętego Floriana — patrona strażaków i ochrony przed pożarem, co w drewniano-murowanej zabudowie wiejskiej miało praktyczne znaczenie. Na dwóch ścianach wieżyczki zachowały się zegary słoneczne z datą 1832, czyli rokiem, w którym wieżyczkę dobudowano do pierwotnej, starszej o dekadę kaplicy. Przed wejściem stoi krzyż dziękczynny, ufundowany w 1869 roku przez małżeństwo Kocábów — typowy dla czeskiej wsi gest wdzięczności, często wznoszony po odwróceniu nieszczęścia (nieurodzaju, epidemii czy pożaru).

Jaka jest historia obiektu?

Kaplicę wzniesiono w 1822 roku jako miejsce modlitwy dla mieszkańców Hrubšic, w czasach gdy niewielkie wsie regionu brneńskiego rzadko posiadały własny kościół parafialny i musiały radzić sobie kaplicami filialnymi. Dziesięć lat później, w 1832 roku, dobudowano wieżyczkę z dzwonem i zegarami słonecznymi, nadając budowli dzisiejszy kształt. Oryginalny dzwon padł ofiarą rekwizycji metali podczas I wojny światowej — powszechnej praktyki władz austro-węgierskich, które przetapiały dzwony kościelne na potrzeby wojenne. Po wojnie zawieszono nowy dzwon, który służy do dziś. Kaplica administracyjnie podlega parafii rzymskokatolickiej w Řeznovicích, należącej do diecezji brneńskiej.

Gdzie znajduje się kaplica?

Hrubšice to jedna z kilku wsi wchłoniętych administracyjnie przez miasto Ivančice, obok Alexovic, Letkovic, Němčic i Řeznovic. Cała ta grupa miejscowości znajduje się na terenie powiatu Brno-venkov w kraju południowomorawskim, w promieniu kilkunastu kilometrów od Brna. Kaplica stoi we wsi, z dala od głównych szlaków turystycznych Ivančic skupionych wokół rynku i gotyckiego kościoła Nanebevzetí Panny Marie, co czyni ją celem raczej dla miłośników lokalnej architektury sakralnej niż masowej turystyki.

Najczęstsze pytania

Komu poświęcona jest kaplica? Marii Pannie — stąd jej nazwa, powtarzająca się w regionie także przy innych obiektach sakralnych (np. w pobliskiej kaplicy Panny Marii Starohorské koło Ivančic), dlatego warto nie mylić tych dwóch różnych budowli.

Z którego roku pochodzi budowla? Sama kaplica z 1822 roku, natomiast charakterystyczna wieżyczka z zegarami słonecznymi i dzwonem została dobudowana w 1832 roku.

Co warto obejrzeć na miejscu? Figurę świętego Floriana we wnęce nad wejściem, oba zegary słoneczne z 1832 roku na ścianach wieżyczki oraz kamienny krzyż dziękczynny z 1869 roku stojący przed wejściem.

Do kogo należy kaplica dzisiaj? Formalnie administruje nią rzymskokatolicka parafia w Řeznovicích w ramach diecezji brneńskiej; jako obiekt zabytkowy podlega też ochronie konserwatorskiej państwa czeskiego.