Chapel of the Holy Guardian Angels in Zlatá Koruna

Kaplica Świętych Aniołów Stróżów to najstarszy zachowany budynek zespołu klasztornego w Zlatej Koronie (Zlatá Koruna), niewielkiej miejscowości nad rzeką Wełtawą w powiecie czeskokrumłowskim, w pobliżu wsi Rájov. Dwukondygnacyjna, wczesnogotycka kaplica stoi w północno-wschodniej części klasztoru, tuż przy prezbiterium kościoła konwentualnego, i powstawała stopniowo w ostatniej tercji XIII wieku.

Jak dotrzeć?

Zlatá Koruna leży kilkanaście kilometrów na północ od Českego Krumlova, przy drodze i linii kolejowej biegnącej wzdłuż Wełtawy. Najwygodniej dojechać samochodem lub pociągiem regionalnym z Českego Krumlova albo Českich Budějovic — stacja kolejowa znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie klasztoru. Kaplica jest częścią kompleksu klasztornego i zwiedza się ją wyłącznie w ramach oprowadzanej wycieczki po terenie klasztoru, nie osobno.

Co zobaczysz?

Kaplica wyróżnia się na tle reszty zabudowań swoją dwukondygnacyjną konstrukcją — układ tego typu, rzadki w architekturze sakralnej regionu, wiąże się z jej pierwotną funkcją. Historycy przypuszczają, że budynek pełnił początkowo rolę kościoła szpitalnego, ponieważ w przedniej części konwentu mieścił się klasztorny szpital dla chorych i pielgrzymów.

Parter kaplicy przykrywa sklepienie krzyżowe podzielone na trzy przęsła, a zworniki ozdobiono motywem roślinnym przypominającym wieniec z liści — detal charakterystyczny dla wczesnogotyckiej kamieniarki cysterskiej. Niektóre elementy architektoniczne parteru odpowiadają rozwiązaniom znanym z kaplic chórowych klasztoru cysterskiego w Vyšším Brodzie, datowanym na lata 80. XIII wieku, co pozwala precyzyjniej osadzić kaplicę w czasie. We wnętrzu można podziwiać skrzydłowy ołtarz gotycki oraz zachowane fragmenty fresków na sklepieniu.

Kaplica wchodzi w skład oprowadzanych tras po klasztorze w Zlatej Koronie, obok krużganków, kapitularza i klasztornych ogrodów — w sezonie zimowym oferowana jest osobna, tzw. „zimowa trasa sakralna", która skupia się właśnie na obiektach kultu, w tym na tej kaplicy.

Kiedy przyjechać?

Klasztor i kaplica dostępne są w ramach sezonu turystycznego, zazwyczaj od wiosny do jesieni, z ograniczonym dostępem zimowym poprzez wspomnianą trasę sakralną. Warto zarezerwować czas na spokojne zwiedzanie całego kompleksu — sama kaplica to tylko jeden z kilku unikatowych punktów programu, obok gotyckiego kościoła konwentualnego i barokowej apteki klasztornej.

Najczęstsze pytania

Czy kaplicę można zwiedzać samodzielnie, bez przewodnika? Nie — kaplica znajduje się na terenie klasztoru i jest dostępna wyłącznie w ramach biletowanej trasy zwiedzania z przewodnikiem.

Dlaczego kaplica ma dwie kondygnacje? Układ dwupoziomowy wiąże się z jej pierwotną funkcją kościoła szpitalnego — dolna kondygnacja służyła prawdopodobnie chorym i pielgrzymom przebywającym w klasztornym szpitalu.

Z jakiego okresu pochodzi kaplica? Powstawała stopniowo w ostatniej tercji XIII wieku; niektóre elementy architektoniczne datuje się na lata 80. tego stulecia, przez analogię do kaplic w Vyšším Brodzie.

Co jest największą atrakcją wnętrza? Zwracają uwagę zworniki sklepienia zdobione motywem wieńca z liści, gotycki ołtarz skrzydłowy oraz zachowane fragmenty fresków.