Chapel of the Epiphany

Kaplica Zjawienia Pańskiego (czes. Kaple Zjevení Páně), znana też jako Kaplica Trzech Króli, to barokowa kaplica zamkowa w Smiřicach, niewielkim mieście w kraju hradeckim we wschodnich Czechach. Mimo skromnych rozmiarów należy do najcenniejszych zabytków sakralnych regionu — od 1995 roku figuruje na liście Narodowych Zabytków Kultury Czech.

Jak dotrzeć?

Kaplica stoi w Smiřicach, kilkanaście kilometrów na północny zachód od Hradca Králové, przy dawnym założeniu zamkowym rodu Šternberków. Miasto leży przy trasie łączącej Hradec Králové z Jaroměřem, co czyni je łatwym punktem na trasie zwiedzania regionu. Współrzędne obiektu to 50.2996439, 15.8703658.

Skąd wzięła się kaplica?

Kamień węgielny pod budowę położono w 1699 roku z inicjatywy hrabiego Jana Josefa ze Šternberka, ówczesnego właściciela smiřickiego majątku. To on wybrał patrocinium świątyni — Zjawienie Pańskie, czyli Pokłon Trzech Króli, nawiązujący do biblijnej sceny hołdu złożonego nowo narodzonemu Jezusowi. Prace nie potoczyły się jednak zgodnie z planem: w 1700 roku, tuż po rozpoczęciu budowy, młody fundator i jego żona Marie Violanta ze Šternberku zginęli tragicznie, tonąc w rzece Inn w Bawarii. Mimo tego ciosu budowę kontynuowano, a całość ukończono w 1711 roku. Za budowniczego kaplicy uznaje się Kryštofa Dientzenhofera, choć część źródeł wskazuje też na udział Jana Blažeja Santiniego.

Co warto zobaczyć w środku?

Architektonicznie kaplica wyróżnia się nietypowym, silnie rzeźbiarskim planem — jej rzut przypomina wydłużony ośmiobok o falującej, wklęsło-wypukłej linii ścian, charakterystycznej dla dojrzałego baroku czeskiego. Wnętrze zdobią freski autorstwa Jana Jakuba Steinfelsa ze Steinfelsu, przedstawiające sceny biblijne powiązane tematycznie z proroctwami zapowiadającymi przyjście Chrystusa. Najcenniejszym elementem wyposażenia jest główny obraz ołtarzowy „Pokłon Trzech Króli", który od 2006 roku posiada odrębny status Narodowego Zabytku Kultury jako część kolekcji barokowych obrazów ołtarzowych Karela Škréty i Petra Brandla.

Burzliwe losy kaplicy w XX wieku

Historia obiektu nie ograniczała się do czasów barokowych. W 1971 roku kaplica została zdesakralizowana, co na lata wyłączyło ją z funkcji religijnej i naraziło na zaniedbanie. Dopiero w latach 1978–2004 przeprowadzono stopniową, wieloletnią renowację budynku wraz z jego wyposażeniem i dekoracją malarską, przywracając mu dawny blask.

Muzyka w barokowych murach

Kaplica słynie dziś nie tylko z architektury, ale i z akustyki — jej wnętrze docenił skrzypek Jaroslav Svěcený, który chętnie koncertuje w tej przestrzeni. Co roku odbywają się tu Smiřickie Festiwale Muzyczne, przyciągające miłośników muzyki klasycznej z całego regionu i łączące zwiedzanie zabytku z żywym wydarzeniem kulturalnym.

Najczęstsze pytania

Kto ufundował Kaplicę Zjawienia Pańskiego w Smiřicach? Fundatorem był hrabia Jan Josef ze Šternberka, który w 1699 roku położył kamień węgielny i wybrał patrocinium Zjawienia Pańskiego.

Dlaczego budowa kaplicy została przerwana? W 1700 roku, wkrótce po rozpoczęciu prac, fundator wraz z żoną Marie Violantą utonęli w rzece Inn w Bawarii. Mimo tej tragedii budowę dokończono w 1711 roku.

Kto zaprojektował kaplicę? Za budowniczego uznaje się Kryštofa Dientzenhofera, choć niektóre źródła wymieniają również Jana Blažeja Santiniego.

Czy kaplica jest zabytkiem chronionym? Tak — od 1995 roku jest Narodowym Zabytkiem Kultury Czech, a od 2006 roku dodatkowy taki status ma osobno jej główny obraz ołtarzowy „Pokłon Trzech Króli".

Czy w kaplicy odbywają się dziś jakieś wydarzenia? Tak, co roku organizowane są tam Smiřickie Festiwale Muzyczne, a obiekt ceniony jest za wyjątkową akustykę.