Chapel of Saints Cyril and Methodius

Kaplica św. Cyryla i Metodego stoi na Morávkovym náměstí w brneńskiej dzielnicy Bohunice — niewielki, kameralny obiekt sakralny wciśnięty między dwunastopiętrowe bloki mieszkalne. To jeden z tych punktów na mapie miasta, które pokazują, jak dawna wieś zderzyła się z powojenną urbanistyką i mimo wszystko przetrwała.

Gdzie dokładnie stoi kaplica?

Kaplicę znajdziemy na niewielkim skwerze zieleni pośród zabudowy osiedla Bohunice, przy Morávkovym náměstí. Współrzędne miejsca to 49.167214, 16.577569. Otoczenie tworzą wysokie, typowe dla czasów socjalizmu bloki z wielkiej płyty, co sprawia, że niski, skromny budynek kaplicy wyraźnie odcina się od reszty osiedla — działa niemal jak wyspa dawnego, wiejskiego Bohunic w środku miejskiej dzielnicy.

Skąd wzięła się kaplica i kiedy powstała?

Kaplicę wzniesiono w 1871 roku na wsi Bohunice, która była wówczas samodzielną, rolniczą miejscowością pod Brnem, niezależną administracyjnie od miasta. Stanęła na dawnej wsiowej návsi, czyli centralnym placu wiejskim, i od początku pełniła funkcję miejsca okazjonalnych nabożeństw — mieszkańcy Bohunic należeli wtedy do parafii Staré Brno (Starego Brna) i nie mieli własnego kościoła parafialnego na miejscu. Kaplica była budowlą wiejską, a jej właścicielem — i to się nie zmieniło do dziś — pozostawała sama wieś, a później część miasta, która z niej wyrosła.

Jak kaplica przetrwała budowę osiedla?

Największym zagrożeniem dla istnienia kaplicy okazały się lata 70. XX wieku, gdy w miejscu dawnej wsi Bohunice zaczęto budować wielkie osiedle mieszkaniowe z prefabrykowanych bloków. W planach inwestycyjnych kaplica figurowała jako obiekt zbędny, przeznaczony do rozbiórki — nie pasowała do nowoczesnego układu urbanistycznego i nie miała już bezpośredniego związku z zabudową, która miała ją otaczać. Ostatecznie jednak głos historyków i konserwatorów zabytków przeważył: kaplicę uznano za wartościowy ślad po dawnej wsi i pozostawiono ją na miejscu, mimo że dosłownie z każdej strony otoczyły ją później wieżowce.

Czy kaplica pełni dziś jakąś funkcję?

Tak. Mimo swojego niewielkiego rozmiaru i osiedlowego, na pierwszy rzut oka przypadkowego położenia, kaplica św. Cyryla i Metodego wciąż jest miejscem żywym religijnie. Co roku, 5 lipca, w dniu świętych Cyryla i Metodego — który w Czechach jest zarazem dniem wolnym od pracy — odbywa się tu uroczyste nabożeństwo. To jedyny regularny moment w roku, gdy kaplica pełni swoją pierwotną funkcję na większą skalę, poza tym pozostaje raczej cichym, kontemplacyjnym punktem osiedla.

Co warto zobaczyć, odwiedzając to miejsce?

Sama kaplica jest budowlą niewielką i skromną, więc atrakcją nie jest przepych architektury, lecz kontrast — spokojny, ponadstuletni obiekt sakralny w otoczeniu zupełnie innej, powojennej skali zabudowy. To dobre miejsce na krótki przystanek podczas spaceru po Bohunicach, szczególnie dla osób interesujących się historią przedmieść Brna i tym, jak dawne wsie wchłaniane przez rozwijające się miasto radziły sobie z zachowaniem swojej tożsamości.

Najczęstsze pytania

Kiedy zbudowano kaplicę św. Cyryla i Metodego w Bohunicach? W 1871 roku, jeszcze zanim Bohunice stały się częścią Brna.

Dlaczego kaplicy nie zburzono w czasie budowy osiedla? Bo historycy i konserwatorzy zabytków w latach 70. XX wieku sprzeciwili się planom rozbiórki i uznali ją za wartą zachowania pamiątkę po dawnej wsi.

Do kogo należy kaplica? Od momentu powstania jest własnością wsi Bohunice, a dziś — części miasta, która z tej wsi wyrosła.

Czy w kaplicy odbywają się nabożeństwa? Tak, raz w roku, 5 lipca, w święto Cyryla i Metodego.

Jak dojechać do kaplicy? Kaplica stoi przy Morávkovym náměstí w Brnie-Bohunicích, w samym centrum osiedla mieszkaniowego, łatwo dostępna pieszo z okolicznych przystanków komunikacji miejskiej.