Chapel of Saint Rosalia

Kaplica św. Rozalii to niewielka, wczesnobarokowa świątynia stojąca na Wzgórzu Kaplicznym nad Žamberkiem, tuż obok drewnianej wieży widokowej Tyrša. Powstała w 1681 roku jako wotum dziękczynne za koniec epidemii dżumy, która nękała okolicę w drugiej połowie XVII wieku, i do dziś pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych punktów widokowych miasta.

Komu poświęcona jest kaplica?

Budowla nosi wezwanie pięciu świętych, których w tradycji ludowej uznawano za orędowników chroniących przed zarazą: św. Rozalii, św. Rocha, św. Sebastiana, św. Mikołaja i św. Marcina. Taki zestaw patronów nie jest przypadkowy – każdy z nich wiązany był z opieką nad chorymi lub podróżnymi, a mieszkańcy Žamberka po przetrwaniu epidemii chcieli mieć w jednym miejscu opiekunów na wszelkie nieszczęścia.

Jak wyglądała historia kaplicy?

Pierwotnie kaplica pełniła funkcję celu pielgrzymek okolicznych mieszkańców. Jej losy nie zawsze były spokojne – w 1874 roku budynek trafiony został przez piorun, co spowodowało poważne uszkodzenia konstrukcji. Naprawę przeprowadzono w 1882 roku. Kilka lat później, w 1888 roku, wnętrze wzbogacono o harmonium, jednak instrument z czasem zniszczyły myszy i ostatecznie go usunięto. W XX wieku kaplica przeszła duży remont w latach 1978–1980, a kolejna gruntowna odnowa miała miejsce w 2005 roku – wybielono wówczas ściany, odnowiono okna i zwrócono na miejsce dawne wyposażenie liturgiczne. Prace zwieńczono uroczystym ponownym poświęceniem 3 września 2005 roku podczas mszy pielgrzymkowej. Ostatnie prace konserwatorskie, obejmujące dach, wieżyczkę i fasadę, przeprowadzono w 2008 roku.

Co warto zobaczyć na miejscu?

Największą wartością architektoniczną kaplicy jest jej portal wejściowy, zdobiony znakami heraldycznymi – detal rzadko spotykany w tak skromnych, wiejskich świątyniach wotywnych tego okresu. Sama bryła budynku zachowała skromny, wczesnobarokowy charakter, bez późniejszych przebudów, które zmieniłyby jej pierwotny wygląd. Otoczenie wzgórza porośnięte jest drzewami, przez co widok na kaplicę bywa częściowo zasłonięty, ale to samo zadrzewienie czyni to miejsce przyjemnym punktem na spacer, szczególnie w połączeniu z wejściem na pobliską wieżę widokową.

Jak dotrzeć na Wzgórze Kaplicznię?

Kaplica leży na wzniesieniu bezpośrednio nad centrum Žamberka, w powiatowym mieście regionu pardubickiego, blisko granicy z krajem hradeckim. Dojście prowadzi pieszo ze śródmieścia – trasa jest krótka i nie wymaga specjalnego przygotowania, co czyni ją łatwym celem zarówno dla turystów jednodniowych, jak i mieszkańców szukających miejsca na wieczorny spacer.

Czy wstęp jest płatny?

Teren wokół kaplicy jest ogólnodostępny i bezpłatny przez cały rok. Wnętrze bywa otwierane okazjonalnie, najczęściej przy okazji nabożeństw pielgrzymkowych lub lokalnych wydarzeń kulturalnych organizowanych na wzgórzu.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstała kaplica św. Rozalii w Žamberku? Kaplicę wzniesiono w 1681 roku jako podziękowanie za koniec epidemii dżumy.

Ilu patronów ma kaplica? Pięciu – św. Rozalię, św. Rocha, św. Sebastiana, św. Mikołaja i św. Marcina, tradycyjnie związanych z ochroną przed zarazą.

Co znajduje się w pobliżu kaplicy? Bezpośrednio obok stoi drewniana wieża widokowa Tyrša, co pozwala połączyć zwiedzanie obu miejsc w jednym spacerze.

Czy kaplicę można zwiedzać cały rok? Teren wokół obiektu jest dostępny przez cały rok, natomiast wnętrze otwierane jest okazjonalnie, głównie podczas nabożeństw i wydarzeń pielgrzymkowych.