Chapel of Saint Anne

Kaplica św. Anny (czes. Kaple svaté Anny) stoi w dzielnicy Mšeno nad Nisou, wchłoniętej przez Jablonec nad Nisou w czeskim kraju libereckim. To skromna, barokowa budowla sakralna, jeden z ostatnich śladów po dawnej, niegdyś samodzielnej osadzie Mšeno (niem. Grünwald) — miejscowości, która wyrosła w sąsiedztwie jednej z najstarszych na tym terenie hut szkła, wzmiankowanej już w 1546 roku.

Skąd wzięła się kaplica i dlaczego stoi akurat tutaj?

Kaplicę wzniesiono najprawdopodobniej w latach 1780–1782 przy dawnym głównym trakcie prowadzącym przez Mšeno — data 1782 widnieje do dziś nad wejściem. Powstała więc w schyłkowym okresie baroku, gdy tego typu przydrożne kaplice budowano jako wyraz ludowej pobożności, ale też jako punkt orientacyjny i miejsce modlitwy dla mieszkańców rozproszonej osady. Od 3 maja 1958 roku obiekt figuruje jako czeski zabytek kultury (kulturní památka), co chroni go przed przebudową i rozbiórką. Kaplica administracyjnie należy do dekanatu Jablonec nad Nisou.

Jak wygląda kaplica św. Anny?

Bryła jest niewielka i zwarta: prostokątny korpus zamknięty od strony prezbiterium półkoliście cofniętym zamknięciem. Fasadę zdobi wykrojony, profilowany obwód, prostokątny portal wejściowy oraz okno zamknięte półkoliście u góry. Nad wejściem wznosi się trójkątny szczyt ze ściętym, skośnym wierzchołkiem — detal, który od razu odróżnia tę kaplicę od bardziej typowych, ostro zakończonych szczytów wiejskich kapliczek w regionie. Wnętrze przekryto sklepieniem kolebkowym z lunetami nad nawą, natomiast samo zamknięcie prezbiterialne nakrywa sklepienie w formie konchy, czyli półkopuły — rozwiązanie typowe dla małej architektury sakralnej epoki baroku. Nieopodal kaplicy stoi figura Piety pochodząca z 1786 roku, a więc powstała niedługo po ukończeniu samej budowli.

Co dzieje się z kaplicą dzisiaj?

Kaplica św. Anny od lat pozostaje pod opieką miasta Jablonec nad Nisou, które prowadzi program stopniowych remontów drobnych zabytków sakralnych na swoim terenie — wcześniej odnowiono m.in. kaplicę w Proseczy, zbiornik wodny na Dobrej Vodzie, krzyże przydrożne w Kokoníně i w kierunku na Šumavę oraz kolumnę maryjną w Rýnovicach. W ramach tych działań miasto planowało również remont kaplicy we Mšenie. Samym obiektem, użyczonym przez miasto, opiekowało się lokalne stowarzyszenie PLAC, które wykorzystywało wnętrze do organizowania wystaw — tak niewielka sakralna budowla zyskała też funkcję kulturalną, wykraczającą poza czysto religijną.

Najczęstsze pytania

Czy kaplica św. Anny jest zabytkiem? Tak, od 1958 roku jest wpisana na listę czeskich zabytków kultury.

Kiedy powstała kaplica? Najprawdopodobniej w latach 1780–1782 — data 1782 jest wyryta nad wejściem.

Gdzie dokładnie stoi kaplica? W dzielnicy Mšeno nad Nisou, będącej częścią miasta Jablonec nad Nisou, przy dawnym głównym trakcie przez tę osadę.

Czy kaplica pełni funkcję religijną? Formalnie należy do dekanatu Jablonec nad Nisou, a w praktyce bywała też wykorzystywana do celów kulturalnych, m.in. na wystawy organizowane przez lokalne stowarzyszenie.

Co warto zobaczyć w pobliżu kaplicy? Tuż obok stoi barokowa figura Piety z 1786 roku, powiązana czasowo i stylistycznie z samą kaplicą.