chapel of John of Nepomuk in Třebotovice

Kaplica św. Jana Nepomucena w Třebotovicích stoi na północno-zachodnim krańcu wsi Třebotovice, która od 1985 roku administracyjnie należy do Czeskich Budziejowic jako część miejskiej dzielnicy Czeskie Budziejowice 5. Samo Třebotovice leży około 8 km na wschód od centrum miasta, a niewielka neoromańska kaplica jest jednym z niewielu zabytkowych akcentów tej dawnej wsi, dziś w dużej mierze zabudowanej współczesnymi domami.

Gdzie dokładnie szukać kaplicy?

Kaplica znajduje się przy zabudowie na północno-zachodnim skraju dawnej wsi, w sąsiedztwie historyzującego budynku dawnej szkoły. Współrzędne miejsca to w przybliżeniu 48,958°N, 14,557°E, co ułatwia zaplanowanie trasy pieszej lub rowerowej z centrum Czeskich Budziejowic — dystans jest na tyle krótki, że da się go pokonać w ramach jednej popołudniowej wycieczki.

Jak wygląda kaplica i skąd się wzięła?

Obiekt wzniesiono w latach 1862–1863 w stylu neoromańskim, co było wówczas popularnym wyborem dla niewielkich, wiejskich kaplic fundowanych przez lokalną społeczność. Wezwanie świętego Jana Nepomucena — patrona mostów, spowiedników i ochrony przed powodzią — było w XIX-wiecznych Czechach niezwykle rozpowszechnione, szczególnie w miejscowościach związanych z ciekami wodnymi i stawami, a Třebotovice akurat do takich należy.

Dlaczego warto zajrzeć też do samej wsi?

Třebotovice to coś więcej niż tło dla kaplicy. Pierwsza wzmianka o osadzie, wówczas nazywanej Třebotova Hora, pochodzi z 1378 roku — miejscowość należała wtedy do dóbr zamku Hluboká nad Vltavou i pozostawała w tym majątku aż do 1850 roku, kiedy to stała się samodzielną gminą. Układ przestrzenny wsi jest nietypowy jak na standardy średniowiecznego osadnictwa: zagrody skupiają się wokół niewielkiego jaru ze stawami, co historycy architektury uznają za ciekawy przykład planowanej osady wysokośredniowiecznej. Do dziś zachowały się dwa murowane gospodarstwa z kamiennymi bramami (pod numerami 2422 i 2427), które wyróżniają się na tle reszty zabudowy, w większości przebudowanej w sposób niezbyt dbający o pierwotny charakter.

Ile osób tu mieszka i jak zmieniała się wieś?

Dane spisowe pokazują stopniowy wzrost liczby mieszkańców: 224 osoby w 1843 roku, 321 w 1900 roku, a według danych z 2021 roku we wsi mieszkały 333 osoby w 114 domach. Po wojnie trzydziestoletniej liczba mieszkańców wyraźnie spadła, ale osada z czasem się odbudowała i utrzymała ciągłość osadniczą aż do włączenia w granice miasta w 1985 roku.

Jak zaplanować wizytę?

Ponieważ Třebotovice jest dziś częścią Czeskich Budziejowic, dojazd jest prosty — komunikacją miejską lub samochodem w kilkanaście minut z centrum. Warto połączyć spacer do kaplicy z krótkim obejściem wsi, żeby zobaczyć charakterystyczny układ zagród wokół jaru ze stawami oraz zachowane kamienne bramy przy dawnych gospodarstwach. Kaplica sama w sobie jest skromnym obiektem, ale w połączeniu z historią osady i jej nietypowym rozplanowaniem stanowi ciekawy przystanek dla osób interesujących się lokalną historią regionu.

Najczęstsze pytania

Czy Třebotovice to osobna miejscowość, czy część Czeskich Budziejowic? Formalnie od 1985 roku Třebotovice jest częścią Czeskich Budziejowic (dzielnica Czeskie Budziejowice 5), choć zachowało charakter dawnej, samodzielnej wsi.

Kiedy powstała kaplica? Kaplicę wzniesiono w latach 1862–1863 w stylu neoromańskim.

Co jeszcze warto zobaczyć poza kaplicą? Nietypowy układ zagród wokół jaru ze stawami oraz dwa murowane gospodarstwa z kamiennymi bramami (nr 2422 i 2427).

Jak dojechać z centrum Czeskich Budziejowic? Třebotovice leży około 8 km na wschód od centrum miasta — dojazd zajmuje kilkanaście minut samochodem lub komunikacją miejską.