Chapel of Holy Trinity

Kaplica Świętej Trójcy stoi na wiejskim placu w Planej, niewielkiej miejscowości w powiecie Czeskie Budziejowice, w kraju południowoczeskim. Wieś leży około 4 km na południowy zachód od Czeskich Budziejowic, na lewym brzegu Wełtawy, i liczy dziś około 256 mieszkańców.

Jak wygląda kaplica i skąd się wzięła?

Kaplica utrzymana jest w stylu pseudogotyckim i pochodzi z 1908 roku. Stoi centralnie na návsi, czyli tradycyjnym wiejskim placu, wokół którego skupia się zabudowa Planej. To niewielka, ale charakterystyczna budowla — punkt orientacyjny dla każdego, kto przejeżdża przez wieś drogą łączącą Czeskie Budziejowice z okolicznymi miejscowościami.

Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy?

Poza samą kaplicą Planá ma kilka innych obiektów wartych uwagi. Na terenie gminy zachował się żeliwny krzyż na kamiennym cokole, pochodzący z drugiej połowy XVIII wieku i wpisany na listę zabytków kultury. Drugim chronionym obiektem jest dawna zagroda wiejska z 1881 roku — jedyny w gminie zabytek tego typu objęty ochroną konserwatorską. Oba obiekty pozwalają zobaczyć, jak wyglądała zabudowa wsi południowoczeskiej na przełomie XIX i XX wieku.

Jaka jest historia Planej?

Pierwsza pisemna wzmianka o wsi pochodzi z 1259 roku — wtedy Vok I z Rožmberka przekazał trzecią część miejscowej dziesięciny klasztorowi cystersów w Vyšším Brodzie. Nazwa "Planá" wywodzi się od czeskiego słowa oznaczającego niegdyś jałowy, otwarty teren, słabo nadający się pod uprawę. Przed pierwszą wojną światową wieś liczyła 225 mieszkańców, z czego zdecydowana większość mówiła po niemiecku, a tylko 53 osoby po czesku — typowy obraz demograficzny pogranicza południowych Czech sprzed 1918 roku. W latach 1961-1990 Planá straciła samodzielność administracyjną i była częścią sąsiedniej gminy Homole; niezależność odzyskała 24 listopada 1990 roku.

Kto pochodzi z Planej?

Z tą niewielką miejscowością związane są nazwiska dwóch austriackich naukowców urodzonych tu w XIX wieku: Antona Ortmanna (1801-1861), farmaceuty i botanika, oraz Ferdinanda Kowarza (1838-1914), entomologa specjalizującego się w owadach dwuskrzydłych.

Jak dojechać do Planej?

Przez teren gminy przebiega droga krajowa I/3, będąca częścią europejskiej trasy E55, łączącej Czeskie Budziejowice z przejściem granicznym do Austrii — to najwygodniejszy dojazd samochodem od strony miasta. W granicach administracyjnych Planej leży też fragment terenu lotniska Czeskie Budziejowice, co czyni okolicę dobrze skomunikowaną, choć samo lotnisko obsługuje głównie ruch niewielkich samolotów.

Najczęstsze pytania

Ile lat ma kaplica Świętej Trójcy w Planej? Kaplica pochodzi z 1908 roku i została zbudowana w stylu pseudogotyckim.

Czy w Planej są inne zabytki oprócz kaplicy? Tak — żeliwny krzyż na kamiennym cokole z drugiej połowy XVIII wieku oraz dawna zagroda wiejska z 1881 roku, oba wpisane na listę zabytków kultury.

Jak najłatwiej dojechać do Planej? Samochodem drogą I/3 (część trasy E55) z Czeskich Budziejowic, do których jest zaledwie około 4 km.

Skąd wzięła się nazwa "Planá"? Od dawnego czeskiego określenia jałowego, otwartego terenu — takiego, jaki niegdyś dominował w okolicy wsi.