Čertův hrádek

Čertův hrádek to niewielka średniowieczna ruina zamkowa położona na skalistym cyplu nad rzeczką Oklukou, w połowie drogi między wsiami Malé Hradisko a Stínava, na Morawach, w powiecie prościejowskim. Choć dziś z dawnej warowni pozostały jedynie zarysy fosy, wału i fundamenty okrągłej wieży, miejsce to wciąż przyciąga wędrowców szukających spokoju z dala od turystycznego zgiełku i osób zainteresowanych historią średniowiecznego osadnictwa na Morawach.

Skąd wzięła się nazwa?

Nazwa „Čertův hrádek" (dosłownie: diabelski zameczek) nie pochodzi od żadnej historycznej postaci, lecz od ludowych podań, które od wieków krążyły wokół opuszczonych, trudno dostępnych ruin w regionie. Podobne nazewnictwo nosi też inna, znacznie bardziej znana ruina o tej samej nazwie w okolicach Blanska – oba miejsca łączy jedynie legenda, nie historia.

Kiedy powstał zamek?

Pozostałości warowni wskazują na okres kolonizacji ziem morawskich w połowie XIII wieku. Pierwsza pisemna wzmianka o obiekcie pochodzi jednak dopiero z 1346 roku. W dokumentach hrádek pojawia się później jako nazwa miejscowa „Čertů" w 1512 roku, na liście Ladislava z Boskovic – w tym czasie był już określany jako opuszczony.

Jaką funkcję pełnił zamek?

Ze względu na niewielkie rozmiary i strategiczne, trudno dostępne położenie na skalistym wzniesieniu otoczonym rzeką, przyjmuje się, że hrádek pełnił funkcję strażniczą, kontrolując okoliczne szlaki. Nie można wykluczyć również związku z wydobyciem rudy żelaza, które prowadzono w najbliższej okolicy w średniowieczu.

Kiedy i dlaczego zamek upadł?

Warownia zanikła najprawdopodobniej w 1389 roku, w czasie wojen margrabiowskich, gdy margrabia Jošt Luksemburski wyprawił się przeciwko zamkom swoich przeciwników, zdobywając między innymi pobliski Vícov. Zniszczenie Čertova hrádku łączone jest właśnie z tą kampanią wojenną.

Co dziś można zobaczyć na miejscu?

Z pierwotnej zabudowy zachowały się skromne, ale czytelne elementy: zarys fosy okalającej niegdyś skalisty cypel, resztki wału obronnego oraz fundamenty okrągłej wieży, która stanowiła zapewne główny element obronny hrádku. Otoczenie – strome skały nad rzeczką Oklukou – wciąż robi wrażenie i pozwala wyobrazić sobie, jak trudno dostępne było to miejsce w średniowieczu.

Jak dotrzeć do Čertova hrádku?

Ruina leży w lesistym terenie pomiędzy Malé Hradisko a Stínava, z dala od głównych dróg i większych miejscowości. To cel dla osób lubiących piesze wędrówki i odkrywanie mniej znanych zabytków Moraw, a nie miejsce nastawione na masową turystykę – brak tu infrastruktury typowej dla popularnych zamków.

Najczęstsze pytania

Czy Čertův hrádek to to samo miejsce, co ruina koło Blanska o tej samej nazwie? Nie. To dwie różne budowle w różnych częściach Moraw, które łączy jedynie identyczna, wywodząca się z ludowych legend nazwa.

Ile zachowało się z pierwotnego zamku? Niewiele – zarys fosy, wału obronnego oraz fundamenty okrągłej wieży. To typowa, skromna zrujnowana warownia, a nie zamek z zachowanymi murami czy wieżą do zwiedzania.

Kiedy zamek powstał i kiedy przestał istnieć? Ślady wskazują na powstanie w połowie XIII wieku, pierwsza pisemna wzmianka pochodzi z 1346 roku, a zniszczenie datuje się najczęściej na rok 1389, w czasie wojen margrabiowskich.

Czy warto tam jechać? Tak, jeśli szuka się spokojnego, malowniczego miejsca na krótką wycieczkę pieszą wśród lasów i skał, a niekoniecznie rozbudowanej atrakcji turystycznej.