Čertousy Castle

Zamek Čertousy stoi na wschodnim skraju praskiej dzielnicy Horní Počernice, w granicach Pragi 9, i choć rzadko trafia na turystyczne trasy, jego historia sięga średniowiecza i wiąże się z jednym z najstarszych praskich kolegiów uniwersyteckich.

Gdzie leży zamek Čertousy?

Obiekt znajduje się na samym wschodnim krańcu Horní Počernic, niedaleko granicy administracyjnej Pragi, w spokojnej, częściowo wiejskiej okolicy. Współrzędne miejsca to około 50,1197°N, 14,6322°E. To rejon zabudowany raczej domami jednorodzinnymi i terenami rolniczymi niż typową miejską tkanką, co samo w sobie stanowi kontrast z centrum Pragi odległym o kilkanaście kilometrów.

Jak dotrzeć na miejsce?

Horní Počernice mają dobre połączenie z centrum Pragi komunikacją publiczną – linie autobusowe i pociągi osobowe łączą dzielnicę z resztą miasta, a stacja kolejowa Horní Počernice leży w rozsądnej odległości od zamku. Osoby podróżujące samochodem dojadą tu wygodnie od strony wschodnich wylotówek z Pragi. Warto jednak od razu wiedzieć, że sam zamek nie jest przygotowany na przyjmowanie zwiedzających – nie ma tu punktu informacyjnego, kasy biletowej ani wyznaczonej trasy zwiedzania.

Jaka jest historia tego miejsca?

Najstarsze wzmianki o osadzie sięgają 1322 roku, gdy występowała pod nazwą Trčúsy i należała do Seibotha z Benešova. Jego syn Henslin sprzedał majątek w 1357 roku arcybiskupowi Ernestowi z Pardubic, który przekazał go na potrzeby nowo powstającego Kolegium Karola – jednej z pierwszych fundacji związanych z Uniwersytetem Karola w Pradze. W 1400 roku źródła wspominają tu fortalicję, która służyła jako zabezpieczenie długu staromiejskiego piwowara Ješka Vrabca. Ta wczesna budowla obronna została opuszczona najpewniej w czasie wojen husyckich i zanikła jeszcze przed końcem XV wieku – losy majątku w kolejnych dekadach są słabo udokumentowane.

Nazwa Čertousy pojawiła się na przełomie XV i XVI wieku jako przekształcenie starszej formy, a około 1652 roku funkcjonowała nawet zgermanizowana wersja Karthaus. Obecny, barokowy, jednopiętrowy budynek z charakterystyczną fasadą ogrodową i dachem mansardowym z niewielką wieżyczką powstał w XVIII wieku, choć nie wiadomo dokładnie, kto go wzniósł – dokumentacja własnościowa z tego okresu nie zachowała się w komplecie.

W jakim stanie jest zamek dzisiaj?

To najważniejsza informacja dla planujących wizytę: zamek Čertousy jest obecnie niedostępny dla turystów. Po 1989 roku majątek wrócił w ręce prywatne, a od 1994 roku część zabudowań była systematycznie odnawiana – zachodnie skrzydło przekształcono w trzygwiazdkowy hotel, otwarty w 1999 roku. Losy głównego, barokowego korpusu okazały się jednak tragiczne: 19 sierpnia 2022 roku wybuchł pożar, który zniszczył dach i wnętrza nieużytkowanej części budynku oraz częściowo uszkodził mury zewnętrzne. Od tego czasu obiekt znajduje się w stanie ruiny, bez dostępu dla odwiedzających i bez infrastruktury turystycznej.

Co można zobaczyć w okolicy?

Mimo że sam zamek nie jest dostępny do zwiedzania, w bliskim sąsiedztwie warto zajrzeć do kapliczki św. Wacława, oddalonej o około pół kilometra – to skromny, lokalny punkt orientacyjny związany z historią osady. Część historycznego majątku funkcjonuje dziś jako obiekt hotelowo-konferencyjny, znany lokalnie jako Dvůr Čertousy, organizujący wesela i imprezy firmowe – to praktyczna alternatywa dla osób, które chcą zetknąć się z tym miejscem, choćby z zewnątrz.

Najczęstsze pytania

Czy zamek Čertousy można zwiedzać? Nie. Obiekt jest oznaczony jako niedostępny dla turystów, a po pożarze z 2022 roku znajduje się w stanie ruiny, bez wyznaczonej trasy zwiedzania.

Skąd pochodzi nazwa Čertousy? Pierwotna nazwa osady, Trčúsy, jest dokumentowana od 1322 roku. Forma Čertousy ukształtowała się na przełomie XV i XVI wieku, a w XVII wieku funkcjonował też zgermanizowany wariant Karthaus.

Co się stało z zamkiem w 2022 roku? 19 sierpnia 2022 roku w opuszczonej części budynku wybuchł pożar, który zniszczył dach i wnętrza oraz częściowo uszkodził mury zewnętrzne.

Czy w Čertousach da się przenocować? Tak, choć nie w samym barokowym zamku – zachodnie skrzydło historycznego majątku funkcjonuje od 1999 roku jako hotel, a dziś część kompleksu działa jako obiekt hotelowo-eventowy.