Cerovica

Cerovica to niewielkie wzgórze w paśmie Ćićarija, wznoszące się tuż nad wsią Žejane w chorwackiej Istrii, kilka kilometrów od granicy ze Słowenią. To miejsce dla podróżnych, którzy szukają ciszy, krajobrazu krasowych wzgórz i kontaktu z jedną z najbardziej odizolowanych społeczności Istrii.

Gdzie leży Cerovica i jak tam dotrzeć?

Wzgórze znajduje się około dwóch kilometrów od Žejane, ostatniej większej miejscowości po chorwackiej stronie Ćićarii, tuż przy granicy ze Słowenią. Najwygodniej dojechać samochodem do Žejane – wieś leży przy lokalnej drodze prowadzącej z doliny Rječiny w stronę pogranicza, z dala od głównych tras turystycznych Istrii. Z Žejane na Cerovicę prowadzą lokalne ścieżki wykorzystywane przez okolicznych mieszkańców i pasterzy, dlatego warto wcześniej zaopatrzyć się w mapę regionu lub zapytać o aktualny stan szlaków w samej wsi. Współrzędne szczytu to około 45,433°N, 14,218°E.

Czym jest Ćićarija i dlaczego warto ją poznać?

Cerovica leży w obrębie Ćićarii – wapiennego, krasowego płaskowyżu ciągnącego się na długości około 45 km i szerokości 10–15 km, od zaplecza Triestu i Kopru na północy, aż po okolice Rijeki i Opatii na południu. Mniejsza, północna część pasma leży w Słowenii, większa – w Chorwacji. Średnia wysokość płaskowyżu to 700–800 m n.p.m., a najwyższe szczyty regionu, jak Veliki Planik (1271 m), Šija (1241 m) czy Lisina (1185 m), przyciągają wytrawnych wędrowców. Cerovica, choć niższa i mniej znana, wpisuje się w ten sam krajobraz: wapienne wzniesienia, lasy bukowe i mieszane oraz pastwiska, na których od wieków wypasano owce. To teren dla osób ceniących spokojne, samotne wędrówki bardziej niż zatłoczone szlaki wybrzeża.

Žejane – brama do Cerovicy i ostoja unikalnej kultury

Žejane to jedna z najważniejszych miejscowości Ćićarii, obok Lanišća i Mun, i punkt wyjścia do wędrówek w stronę Cerovicy. Wieś jest domem dla Istrorumunów, zwanych też Ćiribircami lub Wlachami – jednej z najmniejszych grup etnolingwistycznych w Europie, posługującej się odrębnym językiem żejańskim (vlaškim). To właśnie w Žejane najsilniej zachowały się tradycje tej społeczności. Najbardziej rozpoznawalnym zwyczajem są zvončari – dzwonkarze, którzy w okresie karnawału (Mesopust), rozpoczynającego się w święto Objawienia Pańskiego 6 stycznia, przemierzają wieś w białych spodniach, kożuchach zwanych šuba i czapkach kumarak zdobionych wstążkami i kwiatami, z trzema dzwonkami przypiętymi do pasa. Zwyczaj ten w 2009 roku trafił na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO, a od 1997 roku kultywuje go założona przez Maura Doričicia grupa Žejanski zvončari.

Kiedy przyjechać na Cerovicę?

Najlepszą porą na piesze wycieczki po Ćićariji, w tym w okolice Cerovicy, są wiosna i jesień, gdy temperatury sprzyjają wędrówkom, a widoczność na okoliczne wzgórza jest najlepsza. Latem wysoko położony teren bywa suchy, ale przynosi ulgę od upałów panujących na wybrzeżu. Miłośnicy kultury powinni zaplanować wizytę na styczeń, aby zobaczyć w Žejane tradycyjny obchód zvončarów.

Najczęstsze pytania

Jak wysoko leży Cerovica? Wzgórze znajduje się w obrębie płaskowyżu Ćićarija, którego średnia wysokość wynosi 700–800 m n.p.m.; dokładne wyniesienie samego szczytu nie jest szeroko publikowane, co potwierdza jego niszowy, lokalny charakter.

Czy trzeba mieć doświadczenie górskie, by wejść na Cerovicę? Nie, to niewysokie wzgórze bez technicznych trudności, ale szlaki bywają słabo oznakowane, więc przydaje się mapa lub lokalna wiedza.

Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy? Warto odwiedzić samo Žejane, poznać historię Istrorumunów oraz – jeśli termin się zgadza – obejrzeć tradycyjny pochód zvončarów w styczniu.

Czy Cerovica znajduje się blisko granicy ze Słowenią? Tak, wzgórze leży w północnej części chorwackiej Ćićarii, w bezpośrednim sąsiedztwie granicy słoweńsko-chorwackiej.