Cemiterio de Leiloio

Cmentarz Leiloio to niewielki, spokojny cmentarz parafialny w miejscowości Leiloio, w gminie Malpica de Bergantiños, w prowincji A Coruña w Galicii. Leży bezpośrednio przy kościele parafialnym Santa María de Leiloio, w miejscu znanym jako A Pedrosa, i tworzy z nim jeden, zwarty zespół sakralny typowy dla wiejskich parafii regionu Bergantiños.

Co warto wiedzieć o kościele obok cmentarza?

Kościół Santa María de Leiloio, przy którym znajduje się cmentarz, ma plan krzyża łacińskiego. Jego najbardziej charakterystycznym elementem jest kwadratowa wieża-dzwonnica zwieńczona kopułą i ozdobiona zaokrąglonymi pinaklami – to właśnie ta wieża pozwala rozpoznać budowlę z daleka, spośród niewielkiej zabudowy parafii. Historia miejsca sięga średniowiecza: w połowie XII wieku María Fernández de Traba, córka Fernando Péreza de Traby, jednego z najpotężniejszych galicyjskich rodów feudalnych, przekazała swoją część praw do kościoła Santa María de Leiloio na rzecz kapituły katedry w Santiago de Compostela. Pokazuje to, jak silne było niegdyś powiązanie tej niewielkiej parafii z wielkimi ośrodkami władzy kościelnej w Galicii.

Dlaczego Leiloio kojarzy się z legendami o czarownicach?

Parafia Leiloio, razem z sąsiednim Buño, słynie w regionie z bogatej tradycji ustnej i legend przekazywanych z pokolenia na pokolenie. Najbardziej znana z nich dotyczy Eira das Meigas – kolistego miejsca na szczycie Monte Neme, wznoszącego się nad okolicą. Według miejscowych wierzeń to właśnie tam w noc świętojańską (noc z 23 na 24 czerwca) gromadzą się czarownice, by tańczyć. Rankiem po tej nocy mieszkańcy mieli z kolei obserwować niezwykłe zjawisko – „taniec słońca” otwierającego nowy dzień, widoczny podobno tylko tego jednego dnia w roku. Samo miejsce – Eira das Meigas – wyróżnia się też przyrodniczo: rośnie tam „herba campía”, trawa, której nie spotyka się nigdzie indziej w okolicy, co dodatkowo utwierdzało miejscową ludność w przekonaniu o szczególnym charakterze tego miejsca.

W 2014 roku w Casa do Oleiro zorganizowano warsztaty poświęcone lokalnym legendom, podczas których starsi mieszkańcy Leiloio i Buño podzielili się rozległą wiedzą o miejscowej mitologii, odziedziczoną po przodkach. Działania te wpisują się w gminny program rewitalizacji językowej wspierany przez galicyjski rząd regionalny, którego celem jest ochrona lokalnego dziedzictwa niematerialnego, w tym języka galicyjskiego i tradycji ustnych.

Jak dojść na miejsce i czego się spodziewać?

Cmentarz znajduje się w miejscu A Pedrosa, bezpośrednio przy kościele parafialnym, w samym sercu wiejskiej parafii Leiloio, w gminie Malpica de Bergantiños. To miejsce raczej kontemplacyjne niż turystyczne w klasycznym sensie – odwiedzają je głównie osoby zainteresowane lokalną historią, architekturą sakralną Galicii oraz legendami regionu Bergantiños, a nie masowa turystyka. Warto połączyć wizytę ze spacerem po okolicznych wzgórzach, w tym po Monte Neme, z którym wiążą się opisane wyżej opowieści o czarownicach.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się cmentarz Leiloio? W miejscowości Leiloio, w miejscu A Pedrosa, w gminie Malpica de Bergantiños, w prowincji A Coruña, tuż przy kościele parafialnym Santa María de Leiloio.

Co wyróżnia architekturę kościoła obok cmentarza? Plan krzyża łacińskiego oraz kwadratowa wieża-dzwonnica zakończona kopułą i ozdobiona zaokrąglonymi pinaklami.

Jaka jest historia parafii Leiloio? Sięga średniowiecza – w połowie XII wieku María Fernández de Traba przekazała swoją część praw do kościoła kapitule katedry w Santiago de Compostela.

Jakie legendy wiążą się z tym miejscem? Legenda o czarownicach tańczących w noc świętojańską na Eira das Meigas, na szczycie pobliskiego Monte Neme, oraz opowieść o „tańcu słońca” widocznym rankiem po tej nocy.