Cementiri de Collserola

Cementiri de Collserola to największy i najbardziej rozległy cmentarz w metropolii Barcelony, choć administracyjnie leży już poza granicami miasta — na terenie gminy Montcada i Reixac, przy granicy z Cerdanyola del Vallès, w lesistych wzgórzach pasma Collserola. Nazywany bywa też Cementiri del Nord.

Dlaczego powstał akurat tutaj?

Pod koniec lat 60. XX wieku cmentarz na Montjuïc, główna dotychczasowa nekropolia Barcelony, zaczął wyczerpywać dostępną przestrzeń. W granicach administracyjnych miasta zabrakło terenu pod nową dużą inwestycję, więc władze zdecydowały się wyjść poza Barcelonę i zbudować cmentarz w naturalnym, zalesionym otoczeniu masywu Collserola. Nekropolię otwarto oficjalnie 27 czerwca 1972 roku.

Jak zaprojektowano ten cmentarz?

Collserola różni się wyraźnie od starszych, historycznych cmentarzy śródziemnomorskich, gdzie okazałe grobowce i mauzolea podkreślały status społeczny zmarłych. Tutaj zastosowano podejście funkcjonalne: teren zajmuje około 170 hektarów, a układ jest celowo otwarty i mało gęsty, z dużą ilością zieleni, lasu i ogrodów rozdzielających poszczególne kwatery. Cmentarz podzielono na 18 grup bloków niszowych, ułożonych w "wyspy" po trzy lub cztery bloki, zwykle pięciopiętrowe. Dominują tu skromnie zdobione nisze grobowe oraz groby ziemne — nie ma tu okazałych, wyróżniających się budowli grobowych ani pantenonów rodzinnych w stylu XIX-wiecznym. Pojemność cmentarza szacuje się na ponad 86 tysięcy miejsc pochówku, z możliwością dalszej rozbudowy. Cała koncepcja zakładała też wygodny dojazd samochodem, co czyniło Collserola jednym z pierwszych w regionie cmentarzy zaprojektowanych z myślą o motoryzacji jako podstawowym środku dotarcia na miejsce.

Kto jest tu pochowany?

Wśród osób spoczywających na Cementiri de Collserola wymienia się między innymi Carlesa Buïgasa (1898–1979), barcelońskiego architekta i inżyniera znanego m.in. z projektów fontann, a także Francesca Catalę-Roca, uznanego katalońskiego fotografa. Obecność takich postaci sprawia, że cmentarz bywa też celem odwiedzin osób zainteresowanych historią kultury i architektury Katalonii, a nie wyłącznie miejscem pochówku rodzinnego.

Czy warto tu przyjechać?

Cementiri de Collserola to miejsce specyficzne — nie jest klasyczną atrakcją turystyczną w rozumieniu zabytku czy punktu widokowego, ale dla osób zainteresowanych architekturą sepulkralną XX wieku, historią Barcelony lub spokojnym spacerem wśród zieleni z dala od zgiełku miasta, może być interesującym przystankiem. Otoczenie lasów Collserola dodaje temu miejscu spokojnego, kontemplacyjnego charakteru.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Cementiri de Collserola? Cmentarz leży na terenie gminy Montcada i Reixac, na granicy z Cerdanyola del Vallès, w górach Collserola w metropolii Barcelony.

Kiedy otwarto cmentarz? Nekropolię otwarto 27 czerwca 1972 roku, jako odpowiedź na brak miejsca na cmentarzu Montjuïc.

Jaka jest powierzchnia cmentarza? Zajmuje około 170 hektarów lesistego terenu w paśmie Collserola.

Kto zaprojektował układ cmentarza? Cmentarz zaprojektowano w duchu funkcjonalnym, z 18 grupami bloków niszowych i rozległymi terenami zielonymi, w odróżnieniu od okazałych, historycznych nekropolii.