Castle of Castelo Novo

Zamek w Castelo Novo (Castelo de Castelo Novo) to średniowieczna warownia w wiosce Castelo Novo, w gminie Fundão, w dystrykcie Castelo Branco w środkowej Portugalii. Obiekt leży na współrzędnych 40,078° N, 7,496° W, na wzgórzu tuż przy skałach pasma Serra da Gardunha.

Jak zamek wiąże się z początkami Portugalii?

Historia miejsca sięga pierwszych lat niepodległego państwa portugalskiego. W 1208 roku, za panowania króla Sancho I, możnowładca Pedro Guterres zapisał te ziemie w testamencie zakonowi templariuszy. Przyjmuje się, że mniej więcej wtedy zaczęto wznosić zamek. Warownia miała pilnować pogranicza, czyli regionu określanego jako raia beirã.

Co zmienił król Dinis?

Kilkadziesiąt lat później król Dinis polecił odnowić fortyfikacje. To dzięki tej przebudowie zamek uzyskał gotycki charakter, który można rozpoznać do dziś. Osada rozwijała się wokół murów: wąskie uliczki okrążają zbocze wzgórza i prowadzą w górę aż do donżonu.

Co zostało z zamku?

Do naszych czasów przetrwała przede wszystkim czworoboczna wieża, której architektura wciąż pokazuje militarne przeznaczenie budowli. Nie należy spodziewać się rozległych murów ani wnętrz z wyposażeniem, ale sam układ zabudowy wokół wieży dobrze oddaje średniowieczną logikę grodu.

Co ujawniły badania archeologiczne?

W latach 2002-2004 przeprowadzono na zamku trzy kampanie wykopaliskowe, w ramach programu Aldeias Históricas de Portugal. Archeolodzy znaleźli setki śladów średniowiecznego zasiedlenia. Obejmują one okres od budowy zamku w XII wieku aż do jego opuszczenia w XVII wieku.

Jak zamek wpisuje się w Wioski Historyczne Portugalii?

Castelo Novo należy do 12 Wsi Historycznych Portugalii (Aldeias Históricas de Portugal). Program powołał rząd portugalski w 1991 roku, aby odnowić i wypromować zespół wsi w regionie Beira Interior, z których część jest starsza niż samo państwo. Zamek jest więc jednym z elementów większej całości, a najlepiej zwiedzać go razem z resztą miejscowości.

Jak zaplanować wizytę?

• Zamek najlepiej połączyć ze spacerem po uliczkach wioski, które wspinają się po zboczu ku wieży.
• Warto włożyć wygodne buty, ponieważ zabudowa stoi na stoku wzgórza, a nawierzchnia bywa nierówna.
• Dobrym uzupełnieniem jest zwiedzanie pozostałych Wsi Historycznych regionu Beira Interior.
• Górująca nad okolicą pozycja wzgórza sprawia, że dobrze widać stąd sąsiednie masywy Serra da Gardunha.

Najczęstsze pytania

Kto zbudował zamek w Castelo Novo? Budowa zaczęła się prawdopodobnie około 1208 roku, gdy ziemie te przekazano templariuszom. Gotycką formę nadała mu przebudowa zlecona przez króla Dinisa.

W którym regionie leży zamek? W gminie Fundão, w dystrykcie Castelo Branco, w środkowej Portugalii, u stóp Serra da Gardunha.

Co zachowało się do dziś? Głównie czworoboczna wieża, która świadczy o dawnym znaczeniu obronnym miejsca.

Kiedy zamek przestał być zamieszkany? Ślady osadnictwa wskazują, że opuszczono go w XVII wieku.

Czy zamek jest częścią jakiegoś programu turystycznego? Tak, należy do programu Wsi Historycznych Portugalii, uruchomionego w 1991 roku.