Castle Chropyně

Zamek w Chropyni to renesansowa rezydencja z początku XVII wieku, stojąca w środkowomorawskim miasteczku Chropyně, około 6 km na północ od Kroměříża. To jeden z tych obiektów, które łączą historię wielkich rodów kościelnych z lokalną legendą znaną w całej Hanie – legendą o królu Ječmínku.

Jak zaczęła się historia zamku?

Punktem wyjścia była prośba Hanuše Haugvica, który w 1577 roku zwrócił się do cesarza Rudolfa II o zgodę na wzniesienie nowej strażnicy. Budowę, nazwaną Nový Haugvicov, prowadzono w latach 1579–1580, ale po śmierci fundatora prace przerwano i obiekt pozostał niedokończony. W kolejnych dekadach (1581–1615) majątek kilkakrotnie zmieniał właścicieli, co było typowe dla niespokojnego okresu przed wojną trzydziestoletnią.

Przełom nastąpił w 1615 roku, gdy zamek kupił kardynał Franciszek z Ditrichsteina. Rok później, w 1616 roku, posiadłość trafiła w ręce biskupstwa ołomunieckiego i na długi czas związała się z tą instytucją kościelną.

Jak zamek zyskał obecny wygląd?

Obecną, barokową formę budowla zawdzięcza przebudowie z lat 1701–1703. Prace prowadził budowniczy Matyáš Porst według projektu Giovanniego Pietra Tencalli. To wtedy zamek rozbudowano i podwyższono – ta kompozycja przetrwała w niezmienionym kształcie do dziś. Budynek ma dwa piętra, przylegającą wieżę oraz skrzydło z arkadowym krużgankiem.

W połowie XIX wieku kardynał-arcybiskup Friedrich Fürstenberg przekształcił rezydencję w pałacyk myśliwski, co nadało wnętrzom nowy, bardziej reprezentacyjny charakter, widoczny do dziś choćby w wystroju sali rycerskiej.

Co warto zobaczyć we wnętrzach?

Najbardziej rozpoznawalnym pomieszczeniem jest sala rycerska z kasetonowym stropem i herbami rodu Fürstenbergów na ścianach. Prezentowana jest tu spora kolekcja broni siecznej i strzeleckiej z XVII wieku, świadcząca o militarnym charakterze pierwotnej budowli.

Osobny akcent stanowi ekspozycja poświęcona Emilowi Filli (1882–1953) – urodzonemu w Chropyni malarzowi, grafikowi i rzeźbiarzowi, jednemu z czołowych przedstawicieli czeskiego kubizmu i ekspresjonizmu. Jego pamięci poświęcono salę na drugim piętrze zamku.

Jaka legenda wiąże się z zamkiem?

Chropyně jest nierozłącznie związana z postacią króla Ječmínka – legendarnego władcy Hany, syna królowej i boga zbóż. W jednej z historycznych sal do dziś stoi stół nakryty tak, jakby władca miał w każdej chwili powrócić i zasiąść do posiłku. To detal, który przyciąga zarówno lokalnych mieszkańców, jak i turystów szukających regionalnych baśni.

Co działo się z zamkiem w czasach nowszych?

Po remoncie obiekt otwarto dla zwiedzających w 1983 roku. Po 1989 roku majątek wrócił do pierwotnego właściciela – archidiecezji ołomunieckiej. Przez lata opiekę nad ekspozycją sprawowało Muzeum Kroměřížska, a od 2022 roku zamek prowadzi organizacja SLOCH (Služby obyvatelům Chropyně), która organizuje zwiedzanie historycznych wnętrz, wystawy oraz wydarzenia kulturalne i społeczne.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się zamek w Chropyni? W środkowomorawskim mieście Chropyně, w regionie zlínskim, około 6 km na północ od Kroměříża.

Kto zbudował zamek? Budowę zainicjował w 1577 roku Hanuš Haugvic, jednak obecny, barokowy wygląd zamek zyskał dzięki przebudowie z lat 1701–1703 prowadzonej przez Matyáša Porsta według projektu Giovanniego Pietra Tencalli.

Co można zobaczyć we wnętrzu? Salę rycerską z kolekcją broni z XVII wieku i kasetonowym stropem, herby Fürstenbergów oraz wystawę poświęconą malarzowi Emilowi Filli.

Jaka legenda jest związana z zamkiem? Legenda o królu Ječmínku z Hany – w zamku zachował się stół, wciąż nakryty na jego powrót.

Kto zarządza zamkiem obecnie? Od 2022 roku obiekt prowadzi lokalna organizacja SLOCH, oferując zwiedzanie i wydarzenia kulturalne; wcześniej opiekę nad zamkiem sprawowało Muzeum Kroměřížska.