Castillo palacio de Hormaza

Castillo-palacio de Hormaza to obronno-rezydencjonalna budowla stojąca przy wjeździe do wsi Hormaza, w gminie Estépar w prowincji Burgos, nad brzegiem rzeki Hormazuelas.

Jak dotrzeć na miejsce?

Hormaza leży kilkanaście kilometrów na zachód od miasta Burgos, w gminie Estépar. Budowlę widać już przy wjeździe do wsi — stoi na jej skraju, więc nie trzeba szukać dodatkowego dojazdu poza dotarciem do samej miejscowości. Najwygodniej dojechać samochodem lokalnymi drogami łączącymi Burgos z mniejszymi miejscowościami regionu Muñó, do którego historycznie należała wieś.

Co zobaczysz na miejscu?

Zamek wzniesiono na planie zbliżonym do kwadratu, otoczonym niegdyś fosą z mostem zwodzonym oraz barbakanem — ten ostatni zachował się jedynie częściowo, zniknął od strony północnej i wschodniej. Na dwóch narożnikach budowli stały cylindryczne baszty (cubos). Mury osiągają ponad 15 metrów wysokości i wieńczy je krenelaż zakończony ostro, w kształcie diamentowych szpiców — dekoracyjny, bo w chwili budowy nie miał już realnego znaczenia obronnego. Na wysokości środkowej partii ścian widoczne są matakany, czyli wysunięte galeryjki pozwalające na zrzucanie pocisków wprost pod mur.

Pierwotnie budynek liczył parter i trzy kondygnacje. Dziś stoją trzy z czterech pierwotnych kurtyn murów, reszta uległa zniszczeniu. Na murach zachowały się herby kilku rodów, które kolejno władały twierdzą: Castañeda, Zúñiga, Enríquez i Velasco. We wnętrzu dawnego dziedzińca wzniesiono w późniejszym czasie zabudowania gospodarcze, częściowo z kamienia pochodzącego z samej fortecy.

Obiekt można obejrzeć z zewnątrz i wejść na teren, jednak stan zachowania jest zły — to ruina, więc warto zachować ostrożność przy zwiedzaniu i nie wchodzić w bezpośrednie sąsiedztwo osłabionych murów.

Jaka jest historia budowli?

Budowę rozpoczęto w XV wieku, a zakończono w wieku XVI. Pierwszymi panami na Hormazie byli przedstawiciele rodu Carrillo. Gdy szósty z kolei pan zmarł bez potomstwa, majątek przeszedł na Juanę, która poślubiła Gonzala Muñoza de Castañeda — od tego momentu twierdza związana była przez pokolenia z rodem Muñoz de Castañeda, a także — o czym świadczą herby na murach — z rodami Zúñiga, Enríquez i Velasco, które również sprawowały nad nią władanie.

W 1949 roku Castillo-palacio de Hormaza uzyskał status Bien de Interés Cultural, najwyższej kategorii ochrony zabytków w Hiszpanii. Mimo to postępująca degradacja sprawiła, że 8 kwietnia 2011 roku obiekt trafił na Listę Czerwoną Zabytków Zagrożonych (Lista Roja del Patrimonio) prowadzoną przez organizację Hispania Nostra.

Kiedy przyjechać?

Ze względu na ruinowy charakter obiektu i brak infrastruktury turystycznej najlepiej planować wizytę w porze dziennej, przy dobrej pogodzie — teren jest nierówny, a mury osłabione, co przy deszczu czy błocie utrudnia bezpieczne poruszanie się. Wiosna i wczesna jesień to komfortowe okresy pod względem temperatury w tej części Kastylii i Leónu.

Najczęstsze pytania

Czy można wejść do środka zamku? Teren jest dostępny, ale budowla znajduje się w stanie ruiny — zwiedzanie odbywa się na własną odpowiedzialność, bez oficjalnej infrastruktury turystycznej.

Ile lat liczy zamek-pałac w Hormazie? Budowę rozpoczęto w XV wieku, a zakończono w XVI wieku, co czyni go budowlą liczącą pięć-sześć wieków.

Kto był właścicielem twierdzy? Kolejno władali nią Carrillo, a po nich, przez małżeństwo, ród Muñoz de Castañeda; herby na murach wskazują też na związki z rodami Zúñiga, Enríquez i Velasco.

Czy zamek jest chroniony prawnie? Tak, od 1949 roku ma status Bien de Interés Cultural, mimo to od 2011 roku figuruje na Liście Czerwonej Zabytków Zagrożonych Hispania Nostra ze względu na postępującą degradację.