Saturnino Calleja

Saturnino Calleja to miejsce w Burgos upamiętniające jednego z najsłynniejszych mieszkańców miasta — wydawcę, pedagoga i pisarza, który na przełomie XIX i XX wieku zmienił sposób, w jaki hiszpańskie dzieci uczyły się czytać.

Kim był Saturnino Calleja?

Saturnino Calleja Fernández urodził się w Burgos 11 lutego 1853 roku, a zmarł w Madrycie 7 lipca 1915 roku. W 1879 roku odkupił od ojca niewielki zakład księgarsko-introligatorski założony w 1876 roku przy Calle de la Paz w Madrycie i przekształcił go w Editorial Calleja — wydawnictwo, które w krótkim czasie stało się jednym z najpopularniejszych w Hiszpanii.

Calleja wprowadził do rynku wydawniczego dwie nowatorskie zasady. Po pierwsze, drukował książki i opowiadania w bardzo dużych nakładach przy niskiej marży, dzięki czemu ceny spadały na tyle, że na książki było stać rodziny o skromniejszych dochodach. Po drugie, zlecał bogatą ilustrację swoich wydań najlepszym rysownikom epoki, tworząc atrakcyjne wizualnie historie, które zachęcały kolejne pokolenia dzieci do czytania. To właśnie dzięki niemu tania, ilustrowana książka dla dzieci stała się w Hiszpanii czymś powszechnym, a nie luksusem.

Dlaczego jego nazwisko wciąż funkcjonuje w języku hiszpańskim?

Działalność wydawnicza Calleji odcisnęła trwały ślad w codziennym języku Hiszpanów. Powiedzenie „Tienes más cuento que Calleja" (dosłownie: „masz więcej bajek niż Calleja"), używane wobec kogoś, kto zbytnio ubarwia rzeczywistość albo przesadza w opowieściach, wywodzi się właśnie z bogatej oferty opowiadań i bajek publikowanych przez jego wydawnictwo w XIX wieku. Wyrażenie to funkcjonuje w hiszpańszczyźnie do dziś, a Burgos chętnie przypomina, że stoi za nim postać urodzona właśnie w tym mieście.

Co warto wiedzieć, odwiedzając to miejsce?

Miejsce poświęcone Calleji w Burgos to punkt na mapie miasta, w którym upamiętniono jego biografię i wkład w kulturę czytelniczą kraju. To dobra okazja, by dowiedzieć się więcej o człowieku, który — choć swoją karierę wydawniczą zbudował w Madrycie — nigdy nie stracił związku ze swoim rodzinnym miastem. Dopełnieniem tej historii jest muzeum poświęcone Callei, otwarte w 2022 roku w Quintanadueñas w prowincji Burgos, mieszczące się w tym samym budynku co tamtejsza biblioteka gminna — warto połączyć obie wizyty, jeśli podróżuje się śladami wydawcy.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

Miejsce znajduje się w obrębie Burgos, miasta dobrze skomunikowanego koleją i autobusami z Madrytem, Valladolid oraz Bilbao, co ułatwia jednodniową wycieczkę lub włączenie go w dłuższy plan zwiedzania Kastylii i León. Najlepiej odwiedzać je wiosną lub wczesną jesienią, gdy w mieście panuje łagodniejsza temperatura niż w pełni lata, a spacer po historycznym centrum Burgos jest najprzyjemniejszy.

Najczęstsze pytania

Kim był Saturnino Calleja? Urodzonym w Burgos w 1853 roku wydawcą, pedagogiem i pisarzem, twórcą Editorial Calleja — wydawnictwa, które spopularyzowało tanią, ilustrowaną książkę dla dzieci w Hiszpanii.

Skąd wzięło się powiedzenie związane z jego nazwiskiem? Z bogatej oferty opowiadań publikowanych przez jego wydawnictwo w XIX wieku — stąd zwrot „tienes más cuento que Calleja", używany dziś wobec osób nadmiernie koloryzujących rzeczywistość.

Czy w Burgos można dowiedzieć się więcej o jego życiu? Tak, miasto upamiętnia swojego słynnego mieszkańca, a dodatkowo w pobliskim Quintanadueñas działa od 2022 roku muzeum poświęcone jego postaci i dorobkowi wydawniczemu.

Jak najlepiej zaplanować wizytę? Warto połączyć zwiedzanie z resztą historycznego centrum Burgos oraz — jeśli czas pozwoli — z wyprawą do Quintanadueñas, by zobaczyć muzeum poświęcone Calleji.