Castillo de Villeta o de Cuevas

Castillo de Villeta (znany też jako Castillo de Cuevas lub Castillo de las Águilas) to średniowieczna twierdza górująca nad miasteczkiem Castillo de Locubín w prowincji Jaén, w Andaluzji. Ruiny zamku, wzniesione na skalistym wzniesieniu, świadczą o burzliwej historii pogranicza między światem chrześcijańskim a muzułmańskim w czasach rekonkwisty.

Skąd wzięła się nazwa zamku?

Nazwa miejscowości i zamku wywodzi się z arabskiego określenia Hisn al-Uqbin, które tłumaczy się jako „zamek jaskiń" (stąd „de Cuevas") lub „zamek orłów" (stąd „de las Águilas"). Obie wersje nazwy funkcjonują do dziś w lokalnej tradycji i literaturze historycznej, a teren wokół twierdzy rzeczywiście obfituje w naturalne jaskinie i skaliste urwiska.

Jaka jest historia tego miejsca?

Zanim na tych ziemiach pojawili się muzułmanie, istniała tu osada iberyjsko-rzymska. Na przełomie IX i X wieku region był areną buntów muladytów (miejscowej ludności nawróconej na islam) — miejscowy władca Locubín opowiedział się wówczas po stronie Abd ar-Rahmana III, uzależniając się od pobliskiego Priego de Córdoba. W XII wieku obszar przeszedł pod kontrolę Alcalá la Real.

Pierwsza próba zdobycia zamku przez chrześcijan miała miejsce w 1213 roku, kiedy Alfons IX zajął twierdzę, jednak szybko wróciła ona w ręce muzułmańskie. Dopiero w 1238 roku Ferdynand III Święty podbił ją siłami mistrza zakonu Calatrava, Martína Ruiza, włączając teren do encomiendy Martos w 1240 roku — choć i tym razem kontrola nad zamkiem nie utrzymała się na stałe.

Decydujący moment nastąpił w 1341 roku, podczas kampanii Alfonsa XI przeciwko nasrydzkiemu królestwu Grenady. Po ciężkim oblężeniu dowodzonym przez infanta Don Enrique twierdza skapitulowała ostatecznie na rzecz Korony Kastylii. W nagrodę za pomoc w walkach rekonkwisty król przekazał te ziemie pobliskiemu miastu Alcalá la Real, w którego jurysdykcji zamek pozostawał przez kolejne stulecia.

Co dziś można zobaczyć na miejscu?

Castillo de Villeta to zamek skalny wzniesiony na planie zbliżonym do koła. Do naszych czasów zachowała się jedynie część zewnętrznych murów alkazaru, widoczna głównie po stronie północno-wschodniej wzgórza. Charakterystyczna cylindryczna wieża obronna (torre del homenaje), niegdyś dominująca nad okolicą, nie przetrwała do dziś — została zniszczona przez gwałtowną burzę w 1593 roku.

Mimo znacznego stopnia zniszczenia, teren zamku pozostaje ważnym punktem widokowym na dolinę i okoliczne wzgórza Sierra Sur de Jaén. Spacer wśród ruin pozwala docenić strategiczne położenie twierdzy, która przez wieki kontrolowała szlaki komunikacyjne między Kordobą, Grenadą i regionem Jaén.

Jak dotrzeć na miejsce?

Zamek znajduje się na wzniesieniu bezpośrednio nad miejscowością Castillo de Locubín, do której dojeżdża się lokalnymi drogami z Alcalá la Real lub Martos. Dojście na szczyt wymaga krótkiego, ale stromego podejścia pieszo — warto zabrać wygodne obuwie. Najlepszy czas na wizytę to wiosna lub jesień, kiedy temperatury w prowincji Jaén są łagodniejsze niż w letnie upały.

Najczęstsze pytania

Czy zamek jest ogólnodostępny i bezpłatny? Tak, ruiny znajdują się na otwartym terenie i można je zwiedzać samodzielnie, bez opłat i bez ograniczeń godzinowych.

Ile czasu zajmuje zwiedzanie? Spacer po ruinach wraz z podejściem na wzgórze zajmuje zwykle od 30 do 60 minut, w zależności od tempa zwiedzania.

Czy w pobliżu są inne atrakcje warte odwiedzenia? Tak, samo miasteczko Castillo de Locubín oferuje urokliwą starówkę, a w regionie Sierra Sur de Jaén znajdują się liczne szlaki piesze i inne zabytki związane z epoką rekonkwisty.

Skąd pochodzi nazwa „de las Águilas" (orłów)? Nazwa nawiązuje do arabskiego pierwowzoru nazwy twierdzy oraz do dzikich ptaków drapieżnych, które od wieków gnieżdżą się na okolicznych skałach.