Castillo de San Felipe

Castillo de San Felipe to niewielka forteca obronna w Puerto de la Cruz, na północnym wybrzeżu Teneryfy, tuż przy dawnym porcie rybackim dzielnicy La Ranilla. Choć z zewnątrz wygląda skromnie, jest jednym z najlepiej zachowanych świadków kolonialnej architektury obronnej na Wyspach Kanaryjskich i dziś pełni funkcję miejskiego centrum kultury.

Skąd się wzięła twierdza?

Budowę fortu rozpoczęto w 1599 roku w miejscu, gdzie wcześniej stały dwie prowizoryczne platformy z małymi działami — te skutecznie odparły atak pięciu piracko-korsarskich okrętów. Widząc ich przydatność, władze zdecydowały o wzniesieniu trwałej budowli murowanej. Prace ukończono na początku XVII wieku, w 1604 roku. Od tego momentu fort strzegł nabrzeża portowego przed korsarzami szukającymi schronienia lub łupu w tej części wybrzeża.

Co zobaczysz na miejscu?

Castillo de San Felipe wyróżnia się na tle innych fortyfikacji wznoszonych w tym samym okresie na Kanarach — reprezentuje wyrafinowany styl kolonialny, rzadko spotykany w budownictwie obronnym epoki. Budynek wzniesiono z kamiennego muru (mamposteria), a jego obrys ma nietypowy, pięcioboczny (pentagonalny) kształt, co odróżnia go od typowych czworobocznych bastionów. Pierwotnie miał dwie kondygnacje — na piętrze mogło stacjonować około 35 żołnierzy garnizonu. Uzbrojenie stanowiły trzy żelazne działa: dwa o kalibrze 24 funtów i jedno 16-funtowe.

Fort pełnił funkcję obronną aż do 1878 roku, kiedy został rozbrojony. Po zakończeniu służby wojskowej budynek przeżył kilka wcieleń — był lazaretem (miejscem kwarantanny), izbą chorych, cytadelą, magazynem, a nawet siedzibą towarzystwa strzeleckiego i restauracją. Ta różnorodność funkcji sprawiła, że budowla przetrwała do dziś w dobrym stanie, mimo upływu ponad czterech wieków.

Na mocy dekretu z 22 kwietnia 1949 roku o ochronie hiszpańskich zamków oraz ustawy o hiszpańskim dziedzictwie historycznym z 1985 roku, Castillo de San Felipe uzyskał status Dobra Kultury (Bien de Interés Cultural) z kategorią zabytku. Obecnie w jego wnętrzach mieści się miejskie centrum kultury, gdzie odbywają się koncerty muzyczne oraz wystawy artystyczne — to jedno z niewielu miejsc w Puerto de la Cruz, gdzie historia obronna miasta łączy się z żywym życiem kulturalnym.

Jak dotrzeć?

Fort znajduje się w samym centrum Puerto de la Cruz, w historycznej dzielnicy rybackiej La Ranilla, tuż przy linii brzegowej. To lokalizacja spacerowa — z głównych placów i promenady miasta dotrzeć na miejsce można pieszo w kilkanaście minut. Dla osób poruszających się samochodem w pobliżu dostępne są miejskie parkingi.

Kiedy przyjechać?

Ponieważ obiekt funkcjonuje jako centrum kultury, warto sprawdzić lokalny kalendarz wydarzeń przed wizytą — koncerty i wystawy odbywają się cyklicznie, a ich terminarz zmienia się w ciągu roku. Sama okolica — nabrzeże i dzielnica La Ranilla — najlepiej prezentuje się w godzinach popołudniowych, gdy światło padające znad oceanu podkreśla kamienną fasadę fortu.

Najczęstsze pytania

Czym pierwotnie był Castillo de San Felipe? Fortem obronnym wzniesionym w latach 1599–1604 w celu ochrony portu Puerto de la Cruz przed atakami piratów i korsarzy.

Dlaczego ma pięcioboczny kształt? Pentagonalny obrys murów odróżnia go od typowych czworobocznych fortów kanaryjskich tego okresu i jest uznawany za przykład wyrafinowanego stylu kolonialnego.

Co mieści się tam dzisiaj? Miejskie centrum kultury organizujące koncerty i wystawy artystyczne, otwarte dla mieszkańców i turystów.

Do kiedy fort pełnił funkcję militarną? Służbę obronną zakończył w 1878 roku, kiedy został formalnie rozbrojony.