Castillo de Pola

Castillo de Pola to średniowieczna twierdza w gminie Torres de Berrellén, w prowincji Saragossa, w regionie Aragonia w Hiszpanii. Ruiny stoją na wzniesieniu nad lewym brzegiem rzeki Ebro, pomiędzy miejscowościami Torres de Berrellén i Remolinos, ponad dawnym osiedlem znanym jako Pola.

Jaka jest historia zamku?

Początki fortyfikacji sięgają okresu panowania muzułmańskiego w Al-Andalus. Castillo de Pola wchodził w skład pasa obronnego chroniącego Saragossę, obok innych warowni tego regionu, takich jak Castellar, Santa Inés, Miranda czy Rueda. W 1101 roku, w trakcie wypraw króla Pedro I, twierdza przeszła pod panowanie Królestwa Aragonii. Odegrała też rolę podczas oblężenia Saragossy (dawnej Saraqusty) w 1118 roku, prowadzonego przez wojska krzyżowe Alfonsa I Walecznego.

Po rekonkwiście zamek stał się własnością królewską, a następnie trafiał w ręce kolejnych rodów szlacheckich – Luna, Urrea i Cerdán. U podnóża wzgórza znajdowały się pozostałości osady zamieszkiwanej niegdyś zarówno przez ludność chrześcijańską, jak i muzułmańską. Osada ta opustoszała najpóźniej w XVII wieku. Sam obiekt datowany jest na okres od XI do XIII wieku.

Co dziś można zobaczyć?

Z dawnej twierdzy zachowały się głównie fragmenty murów wzniesionych z kamienia i gipsu (aljez), które dziś w dużej mierze zlewają się z otaczającym terenem. Pod ziemią przetrwała galeria prowadząca do dawnej cysterny (aljibe), a w kilku miejscach widoczne są fundamenty konstrukcji przypominających baszty. W bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się również ruiny dwóch kościołów związanych z opuszczoną osadą – kościoła Santa Elena, z którego zachowała się ceglana apsyda ze śladami ostrołukowych arkad, oraz kościoła Santa Inés, dziś także w formie ruiny.

Cały zespół – zamek wraz z pozostałościami osady i kościołów – został wpisany jako strefa archeologiczna do rejestru dóbr o znaczeniu kulturowym (Bien de Interés Cultural) na mocy aragońskiej ustawy o dziedzictwie kulturowym z 1999 roku, a formalna publikacja wpisu ukazała się w Boletín Oficial de Aragón w maju 2006 roku.

Jak dotrzeć?

Ruiny leżą na wzniesieniu w pobliżu Torres de Berrellén, w komarce Ribera Alta del Ebro, niedaleko rzeki Ebro. Dojazd prowadzi lokalnymi drogami łączącymi Torres de Berrellén z sąsiednim Remolinos, a ostatni odcinek do samych ruin pokonuje się pieszo, podchodząc na wzgórze. Ze względu na stan zachowania obiektu warto zaplanować wizytę w ramach szerszej wycieczki po zabytkach doliny Ebro w tej części Aragonii.

Kiedy przyjechać?

Teren jest odkryty i pozbawiony cienia, dlatego najlepszą porą na zwiedzanie są chłodniejsze miesiące – wiosna i jesień – gdy temperatury w dolinie Ebro są bardziej umiarkowane niż w pełni lata. Sucha nawierzchnia ułatwia też podejście na wzgórze po opadach.

Najczęstsze pytania

Czy Castillo de Pola to zamek w dobrym stanie? Nie – obiekt zachował się w formie ruiny, z fragmentami murów, podziemną galerią prowadzącą do cysterny oraz fundamentami dawnych baszt.

Skąd pochodzi nazwa zamku? Nazwa pochodzi od pobliskiej, dziś nieistniejącej osady Pola, która niegdyś rozciągała się u podnóża wzgórza.

Czy w pobliżu są inne zabytki warte zobaczenia? Tak – bezpośrednio przy zamku znajdują się ruiny dwóch średniowiecznych kościołów, Santa Elena i Santa Inés, powiązanych z dawną osadą.

Czy wstęp na teren ruin jest swobodny? Ruiny znajdują się na otwartym terenie i są dostępne pieszo ze wzniesienia, jednak ze względu na ich stan warto zachować ostrożność podczas zwiedzania.