Castillo de Peña

Castillo de Peña to ruiny średniowiecznego zamku w gminie Javier, w prowincji Nawarra w Hiszpanii, wznoszące się nad opuszczoną osadą o tej samej nazwie. To zupełnie inne miejsce niż słynny, dobrze zachowany Castillo de Javier – Castillo de Peña leży na uboczu, na grzbiecie Sierra de Peña, blisko granicy z Aragonią, i dziś przyciąga przede wszystkim miłośników pieszych wędrówek oraz historii pogranicza.

Co warto wiedzieć o historii zamku?

Pierwsze wzmianki o twierdzy w Peña pochodzą już z XI wieku. Warownia pełniła funkcję strażnicy i punktu obronnego w czasach, gdy ta część Nawarry stanowiła pogranicze chrześcijańsko-muzułmańskie, a później stała się posterunkiem strzegącym granicy z sąsiadującym królestwem Aragonii. W 1232 roku Peña ostatecznie weszła w skład Królestwa Nawarry, kończąc okres sporów o przynależność tego terytorium. Kres świetności zamku położył w XVI wieku król Ferdynand II Katolicki, który nakazał jego zburzenie, chcąc pozbawić lokalnych możnowładców oparcia militarnego.

Osada Peña przetrwała znacznie dłużej niż sam zamek. Jeszcze na początku XX wieku mieszkało tu ponad sto osób, jednak w kolejnych dekadach liczba mieszkańców systematycznie malała, aż po połowie XX wieku wieś została ostatecznie opuszczona. Dziś Peña figuruje jako jedna z licznych w Nawarze miejscowości wyludnionych, a ruiny zamku i wsi tworzą razem unikalne, ciche świadectwo dawnego osadnictwa górskiego.

Co zobaczysz na miejscu?

Z dawnej fortecy zachowały się jedynie fragmenty murów oraz pozostałości wieży, wzniesionej na skalistym, stromym cyplu przypominającym dziób okrętu skierowany w stronę Aragonii. Całość, mimo znacznego stopnia zniszczenia, robi wrażenie dzięki naturalnej, eksponowanej lokalizacji na szczycie wzgórza – z tego punktu roztaczają się rozległe widoki na okoliczne pasma Nawarry i graniczące z nią tereny Aragonii. Obok ruin zamku można odnaleźć również ślady po opuszczonej wsi, w tym zarysy dawnych zabudowań mieszkalnych.

Miejsce ma status dobra kulturowego, wpisanego do rejestru na mocy dekretu forálnego z 1997 roku (zmienionego w 2001 roku), i jest ogólnodostępne dla zwiedzających bez opłat.

Jak dotrzeć?

Castillo de Peña znajduje się w obrębie gminy Javier, w otoczeniu miejscowości takich jak Sangüesa, Cáseda i Sos del Rey Católico po stronie aragońskiej. Ze względu na oddalenie od głównych szlaków turystycznych i brak zabudowań w samej Peña, dotarcie na miejsce wymaga pieszego podejścia szlakiem górskim prowadzącym przez Sierra de Peña – to typowy cel wycieczki trekkingowej, a nie punkt dostępny bezpośrednio samochodem.

Kiedy przyjechać?

Ze względu na górski charakter terenu i brak infrastruktury turystycznej najlepszą porą na odwiedziny są wiosna i jesień, kiedy temperatury sprzyjają wielogodzinnym wędrówkom, a widoczność w górach jest najlepsza. Latem upały mogą utrudniać podejście po odsłoniętych, skalistych zboczach, natomiast zimą szlak bywa trudniej dostępny.

Najczęstsze pytania

Czy Castillo de Peña to to samo co słynny Castillo de Javier? Nie. To dwa odrębne obiekty w tej samej gminie – Castillo de Javier to znane, odrestaurowane sanktuarium i zamek rodowy św. Franciszka Ksawerego, natomiast Castillo de Peña to ruiny opuszczonej średniowiecznej twierdzy na pobliskim wzgórzu.

Czy zwiedzanie jest płatne? Nie, dostęp do ruin jest wolny i bezpłatny.

Czy da się dojechać samochodem bezpośrednio pod zamek? Nie – ze względu na opuszczenie osady i brak dróg dojazdowych miejsce to odwiedza się pieszo, szlakiem górskim.

Co warto zobaczyć poza samym zamkiem? Ślady po opuszczonej wsi Peña oraz panoramiczne widoki na Sierra de Peña i granicę z Aragonią, które same w sobie stanowią atrakcję tej trasy.