Castell del Brull

Castell del Brull to ruiny średniowiecznego zamku położone na wzgórzu w gminie El Brull, w komarce Osona, u północnych podnóży masywu Montseny w Katalonii. Choć dziś pozostały z niego głównie fragmenty murów i baszt, jego nietypowy, pięciokątny plan i ponad dziewięćsetletnia historia czynią go jednym z ciekawszych przystanków na trasie po regionie.

Skąd wzięła się ta twierdza?

Pierwsze wzmianki o zamku pochodzą z 1071 roku — od tego czasu przez kilka wieków był on jedną z posiadłości hrabiów Osony, którzy z czasem przyjęli nazwisko i tytuł Cardona. Gdy ród ten na dobre przeniósł swoją siedzibę do Cardony, sprzedał zamek wraz z terytorium Brull biskupowi i kapitule katedralnej w Vic — transakcje z tym związane miały miejsce w latach 1266 i 1271. Od XIV wieku aż do 1812 roku biskupi Vic sprawowali władzę nad Brull jako jego panowie i baronowie, co nadało miejscu status ważnego ośrodka administracyjnego regionu.

Co zobaczysz na miejscu?

Zamek zbudowano na planie pięciokąta, z basztami w każdym z pięciu narożników — to rozwiązanie architektoniczne rzadko spotykane w katalońskich twierdzach z tego okresu. Historycy wyróżniają dwie fazy budowy, przypadające na XII i XIII wiek. W pierwszej z nich mury wznoszono z bloków białego wapienia łączonego bardzo ziarnistą zaprawą wapienną, układanych w regularnych warstwach, a same baszty miały około metra średnicy. Dziś ruiny są skonsolidowane i zagospodarowane pod kątem zwiedzania — teren jest swobodnie dostępny, a spacer wśród pozostałości murów pozwala odczytać dawny układ przestrzenny fortyfikacji. Zamek stoi na wzgórzu na zachód od kościoła Sant Martí, skąd rozciąga się widok na okoliczne wzgórza Osony i pierwsze wzniesienia Montseny. Obiekt figuruje jako dobro kultury o znaczeniu narodowym (Bé Cultural d'Interès Nacional), co potwierdza jego wartość historyczną.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

El Brull leży w komarce Osona, niedaleko większych miejscowości takich jak Vic i Sant Celoni, a dojazd najwygodniej zaplanować samochodem lokalnymi drogami prowadzącymi w stronę Parku Naturalnego Montseny. Ruiny zamku znajdują się na wzniesieniu w pobliżu wsi, więc ostatni odcinek trasy warto pokonać pieszo. Ze względu na otwarty, niezadaszony charakter ruin najlepszą porą na wizytę jest wiosna lub jesień, gdy temperatury są łagodne, a widoki na okoliczne wzgórza najbardziej wyraziste. Warto połączyć wizytę ze zwiedzaniem samej wsi El Brull i pobliskiego kościoła Sant Martí, a także z dłuższym spacerem po Montseny, jeśli czas na to pozwala.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał Castell del Brull? Pierwsza wzmianka o zamku pochodzi z 1071 roku, a główne prace budowlane przypisuje się dwóm fazom z XII i XIII wieku.

Do kogo należał zamek? Przez pierwsze wieki był w rękach hrabiów Osony (późniejszych Cardona), a od 1266–1271 roku aż do 1812 roku należał do biskupów Vic, którzy byli panami i baronami Brull.

Co szczególnego wyróżnia ten zamek architektonicznie? Nietypowy, pięciokątny plan z basztami w każdym z pięciu narożników — rozwiązanie rzadkie wśród katalońskich zamków średniowiecznych.

Czy ruiny można zwiedzać samodzielnie? Tak, teren jest skonsolidowany i zagospodarowany, a dostęp do ruin jest swobodny — najlepiej zaplanować wizytę w połączeniu ze zwiedzaniem wsi El Brull i okolic Montseny.