Castell de Selma

Castell de Selma to średniowieczne ruiny zamku górującego nad opuszczoną wsią Selma, w gminie Aiguamúrcia (komarka Alt Camp, prowincja Tarragona) w Katalonii. Obiekt wpisany jest na katalońską listę dóbr kultury o znaczeniu narodowym (BCIN) i stanowi jeden z mniej znanych, ale historycznie ciekawych punktów regionu.

Gdzie dokładnie leży zamek?

Ruiny stoją na szczycie wzgórza, tuż nad opuszczoną wsią Selma, w granicach gminy Aiguamúrcia. Współrzędne punktu to 41,367035, 1,461822. Dojazd prowadzi drogami lokalnymi łączącymi okoliczne miejscowości Alt Camp, a sam szczyt oferuje szeroki widok na dolinę i pozostałości dawnego osadnictwa.

Jaka jest historia zamku?

Pierwsze wzmianki o zamku pochodzą z lat 977–978, co czyni go jedną ze starszych udokumentowanych warowni w tej części Katalonii. Po najeździe wojsk Almansura obiekt odbudował wicehrabia Geribert w X wieku, przywracając mu funkcję obronną dla okolicznych ziem.

Przez kolejne stulecia zamek pozostawał w rękach rodu Santmartí. Zmieniło się to w 1142 roku, gdy Guillem de Santmartí przekazał zamek zakonowi templariuszy. Po kasacie zakonu na początku XIV wieku majątek przeszedł pod zarząd zakonu joannitów (Zakonu Świętego Jana Jerozolimskiego), który przejął dobra templariuszy w Katalonii.

Co zostało z dawnej budowli?

Stan zachowania zamku jest zły – z pierwotnej konstrukcji ocalały jedynie szczątkowe fragmenty. W dolnej części widoczne są pozostałości niegdysiejszego pierwszego pierścienia obronnego. Na samym szczycie wzgórza zachowały się resztki kwadratowej w planie wieży oraz otwór odpowiadający pierwotnej bramie wjazdowej. Można też odnaleźć fragmenty murów pomieszczeń przyległych do głównej budowli, mocno zniszczone upływem czasu.

Dlaczego wieś Selma jest opuszczona?

Wieś Selma, niegdyś gospodarcze centrum licznych gospodarstw rozsianych na rozległym terytorium zamku, została opuszczona na początku XX wieku. Bezpośrednią przyczyną było wybudowanie drogi łączącej Sant Jaume dels Domenys z Pla de Manlleu. Nowe połączenie komunikacyjne skłoniło mieszkańców do masowego przesiedlenia się do Pla de Manlleu, gdzie klimat był łagodniejszy, a ziemia bardziej urodzajna. W efekcie Selma stopniowo wyludniła się, pozostawiając po sobie ruiny domostw i sam zamek na wzgórzu.

Co warto wiedzieć przed wizytą?

Miejsce ma charakter dziki i niezagospodarowany turystycznie – to teren ruin, a nie odrestaurowany zabytek z infrastrukturą dla zwiedzających. Warto zabrać wygodne obuwie, ponieważ dojście prowadzi pod górę po nierównym terenie. Zwiedzanie łączy się często z eksploracją pobliskiej opuszczonej wsi, co czyni wycieczkę interesującą dla miłośników historii i miejsc porzuconych (tzw. urbex).

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Castell de Selma? Na wzgórzu nad opuszczoną wsią Selma, w gminie Aiguamúrcia, w komarce Alt Camp, w prowincji Tarragona.

Kiedy powstał zamek? Pierwsze wzmianki historyczne pochodzą z lat 977–978, choć obiekt był później odbudowywany, m.in. po najeździe Almansura w X wieku.

Kto władał zamkiem w średniowieczu? Kolejno ród Santmartí, od 1142 roku zakon templariuszy, a po jego rozwiązaniu na początku XIV wieku – zakon joannitów.

Dlaczego wieś przy zamku jest opuszczona? Mieszkańcy Selmy przenieśli się na początku XX wieku do Pla de Manlleu po wybudowaniu nowej drogi, ponieważ tamtejszy klimat i ziemia były korzystniejsze dla rolnictwa.