Castell de Prenafeta

Castell de Prenafeta to ruiny średniowiecznego zamku wznoszące się na wzgórzu nad dawną wsią Prenafeta, w gminie Montblanc, w regionie Conca de Barberà (prowincja Tarragona, Katalonia). Obiekt uznano za dobro kulturowe o znaczeniu krajowym (bé cultural d'interès nacional), a jego ruiny do dziś dominują nad opuszczoną osadą leżącą u stóp wzgórza.

Jaka jest historia zamku?

Nazwa miejscowości – w najstarszej formie zapisywana jako Petrafita – pojawia się w dokumentach już w 980 roku, kiedy hrabia Borrell II z Barcelony nadał zamek Cabra małżeństwu Ervigiego i Amaltrudy oraz ich synowi Guifré. Wśród granic tamtego nadania wymieniono właśnie teren Petrafita. Sam zamek w Prenafeta pojawia się w źródłach pisanych dopiero w 1072 roku – to wtedy Arnau Pere de Ponts przekazał go w lenno Ramonowi Bremonowi. Budowlę, której ruiny widoczne są dziś na wzgórzu, wzniesiono najprawdopodobniej w XII wieku.

Przez XII i XIII wiek panami zamku był ród Puigvert, choć wszystko wskazuje na to, że nie sprawowali oni bezpośredniego zarządu nad tym terytorium – prawdopodobnie pozostawiali administrację lokalnym urzędnikom lub innym rodom. Zwrot losów majątku nastąpił w 1276 roku, kiedy na mocy dziedziczenia Prenafeta przeszła w ręce klasztoru Santa Maria de Poblet, jednego z najważniejszych ośrodków cysterskich w Katalonii.

Losy samej wsi są równie burzliwe jak losy zamku. Osada niemal całkowicie wyludniła się w czasie katalońskiej wojny domowej przeciwko królowi Janowi II (1462–1472) – konfliktu, który spustoszył wiele wiejskich wspólnot w regionie. Ostatecznie miejscowość opuszczono w XVIII wieku, a jej mieszkańcy przenieśli się około 2 kilometry na południe, tworząc obecną wieś Prenafeta, która istnieje do dziś.

Co zobaczysz na miejscu?

Dziś po zamku pozostały ruiny – fragmenty murów i zarysy dawnych konstrukcji obronnych, które zajmują szczyt wzgórza górującego nad opuszczonym, historycznym jądrem Prenafeta. To właśnie ta starsza, nieistniejąca już jako czynna wieś część miejscowości (czasem określana jako Prenafeta Vell) tworzy razem z zamkiem spójny zespół historyczny, który można zwiedzać pieszo. Widoki ze wzgórza obejmują okoliczne wzgórza Conca de Barberà oraz dolinę, w której leży współczesna wieś.

Jak dotrzeć na miejsce?

Prenafeta znajduje się w gminie Montblanc, około 2 kilometrów od współczesnej wsi noszącej tę samą nazwę. Region Conca de Barberà jest dobrze skomunikowany z Tarragoną i Lleidą drogami lokalnymi, a Montblanc – główne miasto gminy – leży przy trasach łączących wybrzeże z wnętrzem Katalonii. Dojazd do ruin wymaga zazwyczaj krótkiego spaceru od drogi dojazdowej do dawnej osady, ponieważ zamek i opuszczona wieś leżą na wzniesieniu.

Kiedy przyjechać?

Najlepszą porą na odwiedziny są wiosna i jesień, kiedy temperatury w Conca de Barberà są łagodne, a piesza wędrówka po nierównym, wzgórzystym terenie jest przyjemniejsza niż w upalne lato. Teren jest odsłonięty, więc latem warto zabrać ochronę przed słońcem i wodę.

Najczęstsze pytania

Czy zamek Prenafeta jest otwarty do zwiedzania? Ruiny znajdują się na wolnym powietrzu i można je oglądać z zewnątrz podczas spaceru po terenie dawnej osady; nie jest to obiekt z regularnymi godzinami otwarcia jak muzeum.

Ile lat ma zamek? Budowlę wzniesiono prawdopodobnie w XII wieku, choć sam teren Prenafeta (Petrafita) jest wzmiankowany w dokumentach już od 980 roku.

Dlaczego wieś przy zamku jest opuszczona? Osada wyludniła się podczas katalońskiej wojny domowej z lat 1462–1472, a ostatecznie została opuszczona w XVIII wieku, gdy mieszkańcy przenieśli się do nowej lokalizacji około 2 km dalej.

Kto był właścicielem zamku? W XII i XIII wieku panami lennymi był ród Puigvert, a od 1276 roku, na mocy dziedziczenia, zamek i okoliczne ziemie należały do klasztoru Santa Maria de Poblet.