Castell de Lillet

Castell de Lillet to średniowieczne ruiny zamku wznoszące się na skalistym cyplu nad miejscowością la Pobla de Lillet, w komarce Berguedà w Katalonii. Twierdza, choć dziś mocno zniszczona, przez kilka stuleci panowała nad doliną Lillet i szlakami łączącymi Berguedà z Cerdanyą.

Jaka jest historia zamku?

Pierwszy zapis dotyczący tego miejsca pochodzi z 833 roku — w dokumencie poświęcenia pobliskiego kościoła Santa Maria de Lillet twierdza figuruje pod łacińską nazwą „castro Lilietto". W X wieku teren znajdował się w rękach Emmy, ksieni klasztoru Sant Joan de les Abadesses, a pod koniec stulecia w źródłach pojawia się określenie „Lillet superior". W 1086 roku hrabia Cerdanyi Guillem Ramon nadał przywileje kościołowi Santa Maria de Lillet, co świadczy o rosnącym znaczeniu tej okolicy.

Na początku XII wieku zamek należał już do rodu Lillet, wasali panów Mataplana — dokumenty z 1144 i 1154 roku wprost wymieniają przedstawicieli tej rodziny jako włodarzy twierdzy. Od XIII wieku ślad rodu Lillet znika jednak ze źródeł. Przełomowym momentem był rok 1297, gdy Ramon d'Urtx i jego syn Hug de Mataplana wydali akt lokacyjny zakładający osadę la Pobla de Lillet u podnóża wzgórza — decyzję podjęto w ramach polityki zasiedlania i obrony doliny. W XIV wieku panowie Mataplana wznieśli w samej miejscowości nowy zamek-pałac i tam przenieśli swoją siedzibę, a stary zamek na wzgórzu stopniowo opustoszał, zachowując się w nazewnictwie jako „Lillet Vell" (Stary Lillet).

Co zobaczysz na miejscu?

Z dawnej twierdzy przetrwał fragment muru północnego — liczy sobie około 6 metrów długości i do 3 metrów wysokości, przy grubości sięgającej 90 centymetrów, i został wzniesiony z nieociosanych kamieni ułożonych w nieregularnych warstwach. W murze zachowało się niewielkie okienko o lekko ostrołukowym kształcie, wysokie na około metr i szerokie na 80 centymetrów, z prostymi kamiennymi ościeżami. Reszta zabudowań uległa niemal całkowitemu zniszczeniu, a skała, na której stał zamek, nosi ślady celowego przycięcia pod fundamenty. Z cypla rozciąga się szeroki widok na dolinę Lillet oraz okoliczne wzgórza — to właśnie stąd kontrolowano dawny szlak przez Coll de la Creueta, łączący Berguedà z Cerdanyą, a także drogi w stronę Sant Jaume de Frontanyà i Castellar de N'Hug.

Jak dotrzeć?

Ruiny leżą na wzgórzu na południe od klasztoru Santa Maria de Lillet, między rzeką Arija a potokiem Junyent, w granicach gminy la Pobla de Lillet. Najprościej dojść pieszo znakowaną ścieżką liczącą około 800 metrów, która zaczyna się przy klasztorze; istnieje też możliwość dojazdu leśnym duktem pojazdem terenowym. Ostatni odcinek trasy prowadzi stromo pod górę po skałach, dlatego warto założyć solidne obuwie.

Kiedy przyjechać?

Zamek stoi pod otwartym niebem i jest dostępny przez cały rok, bez opłat za wstęp. Najlepsze warunki panują wiosną i jesienią, gdy temperatury sprzyjają podejściu, a widoczność z cypla jest najlepsza. Latem warto zabrać wodę, bo okolica nie oferuje cienia, natomiast po zimowych opadach ścieżka bywa śliska i błotnista.

Najczęstsze pytania

Czym jest Castell de Lillet? To ruiny średniowiecznego zamku na skalistym wzgórzu nad la Pobla de Lillet, wzmiankowanego już w 833 roku, niegdyś siedziby rodu Lillet, wasali panów Mataplana.

Dlaczego zamek został opuszczony? Po lokacji la Pobla de Lillet w 1297 roku i budowie nowego zamku-pałacu w samej miejscowości w XIV wieku, panowie Mataplana przenieśli tam swoją siedzibę, a stary zamek na wzgórzu stopniowo popadł w ruinę.

Co dokładnie zachowało się na miejscu? Fragment muru północnego o długości około 6 metrów z niewielkim ostrołukowym okienkiem — reszta zabudowań uległa niemal całkowitemu zniszczeniu.

Czy zwiedzanie jest płatne? Nie, ruiny znajdują się pod otwartym niebem i są ogólnodostępne przez cały rok, bez biletu wstępu.