Castell de Centelles

Castell de Centelles to średniowieczne ruiny warownego zamku górującego nad miejscowością Sant Martí de Centelles, w katalońskiej komarce Osona, niedaleko miasta Centelles. Zbudowana na skalistym wzniesieniu twierdza przez stulecia była siedzibą jednego z najważniejszych rodów szlacheckich regionu i dziś stanowi jeden z ciekawszych celów wycieczek krajoznawczych w tej części Katalonii.

Jak dotrzeć?

Sant Martí de Centelles leży w środkowej Katalonii, w promieniu łatwego wypadu samochodowego z Barcelony oraz z Vic, stolicy Osony. Najwygodniej dojechać samochodem lokalnymi drogami prowadzącymi od miasteczka Centelles w stronę wzgórz otaczających dolinę. Zamek stoi na wyniesieniu ponad zabudowaniami wsi, więc ostatni odcinek trasy pokonuje się pieszo — stromą, kamienistą ścieżką prowadzącą wprost do ruin. Warto założyć solidne obuwie, ponieważ teren jest nierówny i miejscami wymaga uważnego stąpania.

Co zobaczysz?

Zamek składa się z dwóch wyraźnie oddzielonych części. Wyższa, tzw. Recinte Sobirà, zajmuje szczyt trudno dostępnej skały w centrum założenia i pełniła funkcję ostatniej linii obrony. Znacznie rozleglejsza część dolna, Recinte Jussà, mieści pozostałości kaplicy pod wezwaniem świętego Marcina, patrona okolicznej parafii. Mury i baszty noszą ślady kolejnych przebudów — w XV wieku fortyfikacje dostosowano do użycia broni palnej, co widać w układzie murów obronnych. Z ruin rozciąga się szeroki widok na dolinę i okoliczne wzgórza Osony, co czyni to miejsce równie atrakcyjnym dla miłośników historii, jak i dla osób szukających punktu widokowego.

Historia zamku sięga czasów karolińskich — pierwsza wzmianka o twierdzy, wówczas noszącej nazwę zamku świętego Szczepana, pochodzi z końca IX wieku i wiąże się z okresem panowania hrabiów Barcelony. Z czasem posiadłość przeszła w ręce rodu Centelles, od którego przyjęła obecną nazwę, a warownia stała się centrum rozległej baronii obejmującej kilka okolicznych miejscowości. Kolejne stulecia przyniosły zamkowi burzliwe losy: ucierpiał podczas wojny żniwiarzy w XVII wieku, był zajmowany w czasie wojny sukcesyjnej hiszpańskiej na początku XVIII wieku, a w okresie wojen napoleońskich wojska francuskie częściowo go wysadziły. Ostateczny cios przyniosły wojny karlistowskie w XIX wieku, po których zamek został opuszczony i pozostał w stanie ruiny do dziś.

Kiedy przyjechać?

Ze względu na brak zadaszenia i eksponowane położenie na wzgórzu najlepszą porą na zwiedzanie są wiosna i jesień, gdy temperatury są łagodne, a ścieżka dojściowa nie jest rozgrzana letnim słońcem. Latem warto wybrać się tu wcześnie rano, unikając upału w otwartym terenie bez cienia. Zimą teren bywa wilgotny i śliski po opadach, dlatego warto sprawdzić prognozę pogody przed wyjściem.

Najczęstsze pytania

Czy wejście na teren zamku jest płatne? Zamek to odsłonięte ruiny bez oficjalnie wyznaczonych godzin otwarcia ani punktu kasowego — zwiedzanie odbywa się swobodnie, na własną odpowiedzialność, ze względu na nierówny teren.

Czy da się dotrzeć do zamku bez samochodu? Najwygodniejszym sposobem dotarcia jest samochód do Sant Martí de Centelles lub Centelles, a stamtąd piesze podejście ścieżką pod górę.

Ile trwa zwiedzanie ruin? Samo zwiedzanie zajmuje zwykle od godziny do dwóch, w zależności od tempa spaceru i czasu spędzonego na podziwianiu widoków z górnej części założenia.

Co warto zobaczyć w okolicy? Blisko zamku znajduje się miasteczko Centelles z zabytkową zabudową oraz okoliczne szlaki piesze po wzgórzach Osony, popularne wśród miłośników turystyki pieszej i rowerowej.