Casa Luelmo

Casa Luelmo to jedna z najbardziej charakterystycznych budowli modernistycznych w Valladolid, hiszpańskim mieście stołecznym regionu Kastylia i León. Wzniesiona na początku XX wieku jako rezydencja rodzinna, dziś pełni funkcję siedziby instytucji zajmującej się ochroną dziedzictwa historycznego regionu.

Kto zbudował Casa Luelmo i kiedy powstała?

Budynek powstał w latach 1907–1912 z inicjatywy przedsiębiorcy Rufo Luelmo, który zlecił jego wzniesienie z myślą o synu, José Maríi Luelmo — poecie, przedsiębiorcy działającym w branży drobiu i byłym prezesie Izby Handlowo-Przemysłowej w Valladolid. Projekt przygotował architekt Antonio Ortiz de Urbina y Olasagasti. Pierwotnie dom nie stał w mieście, lecz na terenie liczącej 45 hektarów posiadłości rolnej znanej jako Granja Minaya, położonej wówczas na obrzeżach Valladolid.

Jaki styl architektoniczny reprezentuje?

Casa Luelmo uznawana jest za jeden z najlepszych przykładów architektury modernistycznej (art nouveau) w Valladolid, z domieszką elementów eklektycznych. Trzykondygnacyjna bryła zorganizowana jest wokół centralnej klatki schodowej, a jej sylwetkę wieńczy wieża widokowa (mirador). Do budynku przylega niewielka kaplica. Fasadę zdobią charakterystyczne łuki oraz kute żelazne balustrady i barierki o wyraźnie ozdobnym charakterze — elementy typowe dla secesyjnego repertuaru dekoracyjnego tamtego okresu.

Jak wyglądały losy budynku w XX wieku?

Rodzina Luelmo zamieszkiwała dom nieprzerwanie aż do 1996 roku. W 1956 roku przeprowadzono remont, który zmienił częściowo układ wnętrz i wprowadził instalację grzewczą oraz drewniane żaluzje okienne. Po śmierci właścicieli budynek zaczął podupadać, a w 1998 roku pożar doprowadził do częściowego zawalenia się konstrukcji. Sytuacja ta przez pewien czas stawiała pod znakiem zapytania dalsze istnienie obiektu.

Co się z nim stało po pożarze?

W 2006 roku przeprowadzono kompleksową restaurację budynku. Prace projektowe miały na celu przywrócenie pierwotnej koncepcji architektonicznej sprzed remontu z lat 50., dlatego usunięto powstałe wówczas dobudówki i zmiany. Od tego czasu Casa Luelmo mieści siedzibę Fundación del Patrimonio Histórico de Castilla y León (Fundacji Dziedzictwa Historycznego Kastylii i León) — instytucji zajmującej się dokumentowaniem, ochroną i promocją zabytków regionu.

Gdzie dokładnie znajduje się Casa Luelmo?

Budynek położony jest w Valladolid, w północno-zachodniej Hiszpanii, pod współrzędnymi geograficznymi 41,62048, -4,746465. Obecnie znajduje się w granicach miasta, choć w chwili budowy teren ten miał charakter podmiejski i rolniczy.

Najczęstsze pytania

Czy Casa Luelmo można zwiedzać w środku? Budynek pełni funkcję instytucjonalną jako siedziba fundacji zajmującej się dziedzictwem historycznym, dlatego dostępność wnętrz dla zwiedzających zależy od bieżącej działalności tej instytucji.

Dlaczego budynek nazywa się Casa Luelmo? Nazwa pochodzi od rodziny Luelmo — to Rufo Luelmo zlecił budowę domu dla swojego syna José Maríi Luelmo.

Jaki styl architektoniczny prezentuje budynek? To przykład architektury modernistycznej (art nouveau) z elementami eklektycznymi, charakterystycznej dla Valladolid na przełomie XIX i XX wieku.

Czy oryginalny budynek zachował się w niezmienionej formie? Nie do końca — w 1956 roku przeszedł przebudowę wnętrz, a w 1998 roku ucierpiał w pożarze. Restauracja z 2006 roku przywróciła jednak jego pierwotny wygląd architektoniczny sprzed powojennych zmian.

Czy dom stał zawsze w tym samym miejscu w Valladolid? Tak, lokalizacja się nie zmieniła, ale charakter otoczenia tak — pierwotnie był to teren rolniczej posiadłości Granja Minaya na obrzeżach miasta, dziś jest to obszar miejski.