Capela de Nossa Senhora da Saúde (Lisbon)

Capela de Nossa Senhora da Saúde to zabytkowa kaplica w Lizbonie, wpisana na listę pomników dziedzictwa kulturowego Portugalii. Stoi w okolicy Mourarii, w dawnym przedmieściu poza murami miejskimi, w pobliżu współrzędnych 38,7159 N, 9,1356 W. Jej historia sięga początku XVI wieku i splata się z epidemią, kolejnym wezwaniem świątyni oraz barokową przebudową.

Skąd wzięła się kaplica w Mourarii?

W 1505 roku Lizbonę dotknęła zaraza, która pochłonęła setki mieszkańców. W ramach ślubowania złożonego po tej tragedii artylerzyści z miejskiego garnizonu zainicjowali budowę pustelni na przedmieściu Mouraria, leżącym wówczas poza murami. Świątynię poświęcono świętemu Sebastianowi, męczennikowi czczonemu w całej Europie jako orędownik w czasie chorób, głodu i wojen.

Dlaczego nosi wezwanie Matki Bożej Zdrowia?

W 1569 roku zmieniono wezwanie kaplicy na Nossa Senhora da Saúde, czyli Matki Bożej Zdrowia. W 1662 roku do środka trafił wizerunek Maryi i od tego momentu miejsce zaczęto nazywać jej imieniem. Wcześniejsze wezwanie świętego Sebastiana zostało więc zastąpione, choć kaplica bywa w źródłach opisywana także pod dawną nazwą.

Jak wygląda kaplica i kto ją zaprojektował?

W 1705 roku bractwo opiekujące się kaplicą zleciło przebudowę architektowi Joãoowi Antunesowi. Jego dziełem są barokowa fasada i portal. Wnętrze tworzy jedna nawa, przykryta ozdobną, sztukatorską dekoracją malarską. Ściany zdobią panele azulejos, przypisywane pracowni Antónia de Oliveiry Bernardesa. W XIX wieku część płytek uległa uszkodzeniu po otwarciu dwóch bocznych ołtarzy.

Co działo się z kaplicą później?

Trzęsienie ziemi z 1755 roku uszkodziło budynek i wymusiło prace remontowe. W 1861 roku król Piotr V nadał kaplicy rangę Kaplicy Królewskiej, co podkreśliło jej znaczenie w religijnym życiu miasta.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Capela de Nossa Senhora da Saúde? W Lizbonie, w rejonie Mourarii, w historycznej części miasta, w pobliżu współrzędnych 38,7159 N, 9,1356 W.

Kiedy powstała kaplica? Jej początki to rok 1505, kiedy po zarazie artylerzyści z garnizonu zainicjowali budowę pustelni.

Komu była pierwotnie poświęcona? Świętemu Sebastianowi, uznawanemu za orędownika w czasie chorób, głodu i wojen.

Kiedy zmieniono wezwanie? W 1569 roku kaplicę poświęcono Matce Bożej Zdrowia, a w 1662 roku trafił do niej jej wizerunek.

Kto zaprojektował barokową fasadę? João Antunes, któremu bractwo zleciło przebudowę w 1705 roku.

Co warto zobaczyć w środku? Jednonawowe wnętrze ze sztukatorską dekoracją malarską oraz panele azulejos przypisywane pracowni Antónia de Oliveiry Bernardesa.

Czy kaplica miała status królewski? Tak, w 1861 roku Piotr V nadał jej rangę Kaplicy Królewskiej.

Dla kogo to miejsce?

Kaplica przyda się osobom, które podczas spaceru po Lizbonie interesują się historią religijną, barokową architekturą i portugalskimi azulejos. Pokazuje, jak epidemia, ślubowanie żołnierzy i późniejsze przebudowy ukształtowały jeden niewielki budynek. Warto połączyć ją z zwiedzaniem okolicznych uliczek Mourarii, jednej z najstarszych dzielnic miasta, i sprawdzić przed wizytą aktualne godziny otwarcia.