Convento e Igreja do Corpus Christi (antigos)

Convento e Igreja do Corpus Christi (antigos) to dawny zespół klasztorny w lizbońskiej Baixa, którego historia zaczyna się od próby zamachu na króla i sięga wielkiego trzęsienia ziemi z 1755 roku. Dziś to ślad po dawnym klasztorze karmelitów bosych, wkomponowany w regularną zabudowę śródmieścia Lizbony.

Skąd wziął się klasztor Corpus Christi?

Fundacja wiąże się z wydarzeniem z 20 czerwca 1647 roku. Podczas procesji Bożego Ciała doszło do zamachu na króla Jana IV. Monarcha wyszedł z niego bez szwanku, a królowa Ludwika de Guzmán, w podziękowaniu za ocalenie, zleciła wzniesienie w tym miejscu kościoła. Budowa ruszyła w 1648 roku i to właśnie od święta Bożego Ciała (Corpus Christi) świątynia wzięła nazwę.

Kto tu mieszkał?

Sąsiadujący klasztor powstał nieco później. W 1661 roku przekazano go karmelitom bosym. Prace budowlane trwały jeszcze długo, co najmniej do pierwszej dekady następnego stulecia.

Co zmieniło trzęsienie ziemi z 1755 roku?

Trzęsienie ziemi i pożar, które nawiedziły Lizbonę w 1755 roku, mocno zniszczyły zespół. Ocalała tylko część kościoła i niektóre pomieszczenia klasztorne. Odbudowa, prowadzona przez architekta Remígio Francisco de Abreu, podporządkowała budynki zasadom planu odbudowy Baixa Pombalina. Nowy klasztor zajął niemal cały kwartał, a jego część podzielono na sklepy i mieszkania na wynajem. Dochód z nich miał utrzymywać zakonników.

Co stało się w XIX wieku?

Po kasacie zakonów w Portugalii w 1834 roku budynek sprzedano. Zyskał funkcje mieszkalne i handlowe, a kolejne przeróbki częściowo zatarły pierwotny charakter zespołu. Historia miejsca dobrze pokazuje, jak w tej części Lizbony sacrum stopniowo ustępowało miejsca codziennemu miejskiemu życiu.

Dlaczego warto zwrócić uwagę na to miejsce?

• Łączy wątek dynastyczny (zamach na Jana IV) z historią odbudowy Lizbony po 1755 roku.
• Jest przykładem tego, jak dawne budynki zakonne włączono w pombalińską siatkę ulic.
• Leży w Baixa, w samym centrum miasta (współrzędne: 38,711 N, 9,136 W), więc łatwo je zobaczyć przy spacerze po śródmieściu.

Najczęstsze pytania

Skąd nazwa Corpus Christi? Od procesji Bożego Ciała, podczas której w 1647 roku próbowano zabić króla Jana IV. Kościół ufundowano jako wotum wdzięczności za jego ocalenie.

Kiedy powstał klasztor? Budowę kościoła rozpoczęto w 1648 roku, a klasztor przekazano karmelitom bosym w 1661 roku.

Czy zespół przetrwał trzęsienie ziemi z 1755 roku? Tylko częściowo. Ocalała część kościoła i kilka pomieszczeń klasztornych, a resztę odbudowano według założeń Baixa Pombalina.

Do czego służył budynek po 1834 roku? Po kasacie zakonów został sprzedany i pełnił funkcje mieszkalne oraz handlowe, przechodząc liczne przebudowy.

Dlaczego w nazwie jest słowo „antigos"? Po portugalsku oznacza „dawne". Nazwa wskazuje, że obiekt nie pełni już pierwotnej funkcji klasztoru i kościoła.