Can Tarter

Can Tarter to zabytkowy dom w stylu wiejskiej katalońskiej masii, stojący przy Carrer de Montserrat 25 w Premià de Mar, nadmorskim miasteczku w komarce Maresme, tuż przy Barcelonie. Budynek wpisany jest na listę Bé Cultural d'Interès Local (BCIL, numer 9100-I) i figuruje w Inwentarzu Dziedzictwa Architektonicznego Katalonii, co czyni go jednym z chronionych świadectw lokalnej architektury XX wieku.

Co to za miejsce?

Can Tarter zbudowano w 1943 roku, wykorzystując materiały z pobliskiej cegielni Can Manent. To przykład architektury „popular contemporani" — czyli lokalnego, rzemieślniczego stylu budowlanego, typowego dla katalońskiego wybrzeża pierwszej połowy XX wieku, gdy domy wznoszono z materiałów dostępnych na miejscu, bez udziału wielkich pracowni architektonicznych. Budowę przypisuje się niejakiemu panu Comasowi.

Dom ma plan prostokąta i klasyczny dla masii układ: centralną bryłę mieszkalną flankują dwa boczne skrzydła, pierwotnie pełniące funkcję krytych ganków. Zarówno część środkowa, jak i skrzydła boczne, nakryte są dwuspadowymi dachami krytymi dachówką arabską — charakterystycznym elementem architektury śródziemnomorskiej. Na parterze uwagę zwraca półkolisty łuk prowadzący do wnętrza oraz dwa spłaszczone łuki odpowiadające dawnym gankom, a obok nich prostokątne okno. Piętro doświetlają dwa okna zamknięte nadprożami. Budynek zachował się w dobrym stanie i do dziś pełni funkcję mieszkalną — jest własnością prywatną.

Jak dotrzeć?

Premià de Mar leży na linii kolejowej Rodalies R1, łączącej wybrzeże Maresme z Barceloną — z centrum miasta pociąg dojeżdża tu w około 30 minut. Ze stacji Premià de Mar do Carrer de Montserrat najwygodniej dojść pieszo, spacerem przez centrum miasteczka, w kilkanaście minut. Okolica dobrze nadaje się też na krótki postój podczas zwiedzania wybrzeża Maresme samochodem — wzdłuż trasy N-II i autostrady C-32.

Co zobaczysz na miejscu?

Ponieważ Can Tarter jest prywatną rezydencją, nie da się zwiedzić jego wnętrza — atrakcją jest sama fasada i bryła budynku, oglądane z ulicy. To okazja, by zobaczyć, jak wyglądało skromne, ale solidne budownictwo mieszkalne katalońskiego wybrzeża w połowie XX wieku: łuki, dachówkę arabską i proporcje typowe dla lokalnych masii, dziś rzadziej spotykane wśród nowszej zabudowy Premià de Mar. Spacer po okolicznych ulicach pozwala zobaczyć też inne obiekty wpisane na miejską listę zabytków.

Kiedy przyjechać?

Najlepiej wybrać porę poza szczytem sezonu, czyli wiosnę (kwiecień–czerwiec) lub wczesną jesień (wrzesień–październik), gdy w Premià de Mar jest spokojniej niż w środku lata, a temperatury sprzyjają spacerom po miasteczku. Latem miejscowość tętni życiem za sprawą plaży, więc zwiedzanie architektury lepiej zaplanować na godziny przedpołudniowe.

Najczęstsze pytania

Czy można wejść do środka Can Tarter? Nie — to prywatny dom mieszkalny, niedostępny do zwiedzania. Budynek ogląda się z zewnątrz, jako przykład lokalnej architektury.

Dlaczego Can Tarter jest chroniony? Ze względu na wartość architektoniczną i historyczną figuruje na liście Bé Cultural d'Interès Local (BCIL nr 9100-I) oraz w Inwentarzu Dziedzictwa Architektonicznego Katalonii.

Jak długo trwa dojście z dworca kolejowego? Spacer ze stacji Premià de Mar na Carrer de Montserrat zajmuje około 10–15 minut przez centrum miasteczka.

Co warto połączyć ze zwiedzaniem Can Tarter? Spacer po innych zabytkowych budynkach Premià de Mar wpisanych na miejską listę ochrony konserwatorskiej oraz krótkie zejście na plażę, która leży zaledwie kilkanaście minut piechotą od centrum.