Can San Simon

Can San Simon to zabytkowa kamienica pałacowa w Palmie na Majorce, jeden z przykładów XIX-wiecznej architektury rezydencjalnej w stolicy wyspy. Budynek stoi w historycznej części miasta i należy do grona pałaców rodowych, które nadają staremu centrum Palmy charakterystyczny, arystokratyczny rys.

Skąd wzięła się nazwa i do kogo należał budynek?

Historia posiadłości sięga XVII wieku, gdy należała do rodziny Morrelles. Na początku XVIII wieku majątek przeszedł w drodze dziedziczenia na Marię Sisternes d'Oblites Mora-Mulet, żonę Pere d'Orlandis Orlandis. Ród Orlandis wywodził się z Pizy — jego przedstawiciele schronili się na Majorce pod koniec XV wieku, uciekając przed Florentczykami, i z czasem zaliczyli się do lokalnej szlachty.

Nazwa "San Simon" pojawiła się w rodzinie później. W 1803 roku Josepa Orlandis de Cornelles poślubiła Louisa de Saint-Simon, francuskiego hrabiego, który osiedlił się na Majorce w 1795 roku, uciekając z rewolucyjnej Francji. To właśnie od tego małżeństwa i tytułu hrabiów San Simon wzięła się nazwa, którą budynek nosi do dziś.

Kto zbudował obecny gmach i w jakim stylu?

Budynek, który można oglądać dzisiaj, powstał znacznie później niż sama posiadłość. Wzniesiono go w latach 1854-1856 z inicjatywy Lluísa de San Simón Orlandis, syna pierwszego hrabiego San Simon osiadłego na wyspie. Projekt przygotował architekt Miquel Ferrà Font (1815-1887), jedna z ważniejszych postaci XIX-wiecznej architektury majorkańskiej.

Ferrà Font zaprojektował budowlę w stylu neorenesansowym, nawiązującym do włoskich wzorców pałacowych — co ma sens, biorąc pod uwagę pizańskie korzenie rodziny Orlandis. Fasada liczy cztery kondygnacje i jest zwieńczona prostokątną wieżą, widoczną z ulicy.

Co warto zobaczyć, patrząc na fasadę?

Parter budynku ma surowy, rustykalny charakter, podkreślony ślepymi arkadami — czyli zamkniętymi, dekoracyjnymi łukami bez faktycznych otworów. Wyżej, na piętrze reprezentacyjnym (tzw. piano nobile) oraz na drugim piętrze, uwagę przyciąga rytm czterech pilastrów osadzonych na cokołach, z kanelowanymi trzonami i korynckimi kapitelami — detal typowy dla stylu neopalladiańskiego, czerpiącego z klasycznych wzorców antycznych i renesansowych.

Za budynkiem znajduje się ogród z ciekawym elementem architektonicznym — klasycystyczną exedrą, czyli półkolistą niszą lub ławą, tradycyjnie używaną w ogrodach jako miejsce odpoczynku i punkt kompozycyjny.

Jak dotrzeć do Can San Simon?

Budynek leży w obrębie historycznego centrum Palmy, w zasięgu spaceru od najważniejszych punktów starego miasta, takich jak katedra La Seu czy Passeig des Born. Najwygodniej dotrzeć tu pieszo, spacerując po zabytkowej starówce, lub lokalnym autobusem miejskim EMT, którego linie obsługują centrum Palmy. Ze względu na wąskie uliczki starego miasta dojazd samochodem nie jest praktyczny — warto zostawić auto na parkingu przy obrzeżach starówki.

Kiedy najlepiej przyjechać?

Fasadę i otoczenie budynku najlepiej oglądać w ciągu dnia, gdy światło dobrze podkreśla detale kamiennej elewacji — pilastry, kapitele i rustykę parteru. Wiosna i jesień to najbardziej komfortowe pory na zwiedzanie starego miasta pieszo, bez upałów typowych dla majorkańskiego lata.

Najczęstsze pytania

Czy Can San Simon można zwiedzać od środka? Budynek pełni funkcję prywatną lub instytucjonalną i nie jest ogólnodostępnym muzeum — zwiedzanie ogranicza się zwykle do oglądania fasady i ogrodu z zewnątrz.

Skąd wzięła się nazwa "San Simon"? Od tytułu hrabiów San Simon, który do rodziny Orlandis wszedł przez małżeństwo Josepy Orlandis de Cornelles z francuskim hrabią Louisem de Saint-Simon w 1803 roku.

W jakim stylu zbudowano budynek? W stylu neorenesansowym z elementami neopalladiańskimi — widocznymi zwłaszcza w układzie pilastrów i kapiteli na fasadzie.

Kto był architektem? Miquel Ferrà Font (1815-1887), zaprojektował budynek wzniesiony w latach 1854-1856.