Can Munt

Can Munt to opuszczona dziewiętnastowieczna posiadłość w Teià, niewielkiej miejscowości w komarce Maresme, w prowincji Barcelona, w Katalonii. Budynek, wpisany do katalońskiego inwentarza dziedzictwa architektonicznego, stoi dziś w otoczeniu mocno zarośniętego parku i jest jednym z ciekawszych przystanków na szlakach pieszych wśród wzgórz nad Teià.

Jak dotrzeć do Can Munt?

Teià leży na wybrzeżu Maresme, między Barceloną a Mataró. Najwygodniej dojechać samochodem — autostradą C-32 albo drogą wzdłuż wybrzeża przez Alellę i Vilassar de Dalt; z centrum Barcelony podróż zajmuje około pół godziny. Alternatywą jest pociąg Rodalies linii R1 do stacji Masnou-Alella lub Vilassar de Mar, a stamtąd taksówką albo pieszo w głąb komarki. Sam Can Munt znajduje się poza centrum Teià, wśród pól i wzgórz — prowadzą do niego lokalne ścieżki i trasy trekkingowe, między innymi popularna wśród okolicznych mieszkańców trasa łącząca Teià z Refugi de la Fereria i pustelnią Sant Mateu. Współrzędne budynku to 41,50781, 2,31786, co ułatwia nawigację GPS pieszym i rowerzystom.

Co zobaczysz przy Can Munt?

Architektura budynku

Budynek ma prostokątny rzut, parter i piętro, kryty czterospadowym dachem z neoklasycystyczną balustradą biegnącą wzdłuż gzymsu. Centralną część fasady zdobi portyk wsparty na żeliwnych kolumnach, ujęty w monumentalne pilastry zwieńczone korynckimi kapitelami, a całość wieńczy półkolisty naczółek. Do głównego korpusu przylega prywatna kaplica, rozpoznawalna z zewnątrz dzięki dwóm ostrołukowym oknom z witrażami.

Ogrody i otoczenie

Posiadłość otacza rozległy, niegdyś reprezentacyjny park w stylu neoklasycystycznym: balustrady, pergole, rotundy, tarasy, ozdobne wazy (hydrie), fontanny i sztuczne stawy tworzyły spójną kompozycję ogrodową. W XX wieku dodano basen w kształcie nerki, a teren uzupełniały zabudowania stajenne. Do dziś zachowały się ślady dawnej świetności, choć park jest mocno zaniedbany i zarośnięty.

Historia i stan obecny

W 1956 roku Maria Sedó i Torres zleciła rzeźbiarzowi Claudiemu Riusowi wykonanie białej marmurowej rzeźby Najświętszego Serca, która stanęła na terenie posiadłości. Od lat 80. XX wieku — w 1984 roku dom był już wystawiony na sprzedaż i częściowo pozbawiony wyposażenia — budynek stopniowo popadał w ruinę. Obecnie Can Munt jest niezamieszkany, w złym stanie zachowania: widoczne są zniszczenia fasady i wnętrza, zdarzały się też przypadki nielegalnego zajmowania budynku. Od 8 października 2015 roku obiekt figuruje jako Dobro Kulturowe o Znaczeniu Lokalnym (BCIL, numer inwentarzowy IPA-9107), objęte ochroną poziomu B w katalońskim prawie urbanistycznym. To własność prywatna, niedostępna do zwiedzania od środka.

Kiedy przyjechać?

Ponieważ Can Munt ogląda się wyłącznie z zewnątrz, najlepszą porą są wiosna i jesień, gdy łagodny klimat Maresme sprzyja dłuższym spacerom po okolicznych wzgórzach. Letnie popołudnia bywają upalne, dlatego lepiej wybrać się tu rano. Zimą okolicę posiadłości spowija czasem mgła, co dodaje miejscu nastrojowego charakteru, choć trasy mogą wtedy być bardziej śliskie.

Najczęstsze pytania

Czy można wejść do środka Can Munt? Nie. Budynek jest własnością prywatną, niezamieszkaną i w złym stanie technicznym, dlatego wstęp do wnętrza nie jest ani dozwolony, ani bezpieczny.

Dlaczego Can Munt jest opuszczony? Dom zaczął podupadać, gdy w latach 80. XX wieku trafił na sprzedaż i został częściowo opróżniony z wyposażenia. Od tego czasu nikt na stałe go nie zamieszkuje, a brak bieżącej konserwacji doprowadził do postępującej degradacji budynku i otaczającego go parku.

Czy Can Munt jest chroniony prawnie? Tak. Od 2015 roku figuruje jako Dobro Kulturowe o Znaczeniu Lokalnym w katalońskim katalogu dziedzictwa, z ochroną architektoniczną poziomu B.

Jak najlepiej dotrzeć do Can Munt? Najwygodniej samochodem z Barcelony autostradą C-32 lub drogą przez Alellę, ewentualnie pociągiem Rodalies do Masnou-Alella i dalej pieszo lub lokalnym transportem w głąb Teià.