Can Crespí

Can Crespí, znany też jako Can Ribera, to XVIII-wieczny kamienny pałacyk stojący przy Carrer de Sant Roc 1, w samym sercu starówki Palma de Mallorca. Budynek należał do rodziny Crespí, wywodzącej się z pobliskiej Santa Maria del Camí, i jest jednym z licznych casali — mieszczańsko-szlacheckich rezydencji, które do dziś nadają staremu miastu charakter kamiennego labiryntu.

Co warto zobaczyć?

Fasada nie zdradza od razu wnętrza — wejście prowadzi przez półkolisty łuk do niewielkiego westybulu, a stamtąd do wewnętrznego patio, sercem każdego palmańskiego casalu. Zadaszona część dziedzińca wsparta jest na trzech arkadach osadzonych na kolumnach z czerwonego marmuru, zwieńczonych kapitelami w stylu jońskim — detal, który od razu wskazuje na zamożność dawnych właścicieli. W odkrytej części patio stoi ośmioboczna studnia z ozdobną kutą kratą, typowym elementem mallorczańskich dziedzińców z epoki.

Can Crespí bywa opisywany jako "casal o rezonansach literackich" i figuruje w opracowaniach poświęconych historycznym patiom Palmy, m.in. w publikacji "Patis de Palma" (Ajuntament de Palma, 2002) oraz w pracach Murray-Pascual z 1999 roku. To właśnie połączenie architektury i historii lokalnej szlachty sprawia, że budynek jest punktem odniesienia dla osób zainteresowanych dziedzictwem starego miasta.

Jak dotrzeć?

Can Crespí leży w obrębie Casc Antic, historycznej dzielnicy Palmy, w odległości kilku minut spacerem od katedry La Seu i placu Cort. Najwygodniej dotrzeć pieszo — wąskie uliczki starówki nie są dostosowane do ruchu samochodowego, a większość atrakcji tej części miasta zwiedza się właśnie na piechotę. Najbliższe przystanki autobusowe znajdują się przy Avinguda de Jaume III i w okolicach Plaça d'Espanya, skąd do Carrer de Sant Roc jest krótki spacer przez plątaninę starych uliczek.

Kiedy przyjechać?

Starówka Palmy, a wraz z nią okolice Can Crespí, najlepiej prezentuje się wiosną i wczesną jesienią, gdy temperatury są łagodniejsze niż w pełni lata, a ulice mniej zatłoczone turystami. Kamienne fasady i cieniste patia szczególnie dobrze komponują się z popołudniowym światłem, kiedy słońce wpada pod niskim kątem w wewnętrzne dziedzińce historycznych kamienic. Zwiedzanie tej części miasta warto łączyć ze spacerem po innych casalach i patiach starego miasta, które razem tworzą spójny obraz architektury mieszczańskiej Palmy z XVII i XVIII wieku.

Najczęstsze pytania

Czy Can Crespí można zwiedzać od środka? Budynek pozostaje w rękach prywatnych, dlatego dostęp do wnętrza i patio może być ograniczony. Fasadę oraz zarys architektury da się jednak ocenić już z ulicy Carrer de Sant Roc.

Dlaczego budynek nazywa się też Can Ribera? Nazwa Can Ribera pojawia się w niektórych źródłach obok głównej nazwy Can Crespí, co jest typowe dla starych palmańskich casali, które w ciągu wieków zmieniały właścicieli i bywały określane różnymi nazwiskami rodzin z nimi związanych.

Co jest najciekawszym elementem architektonicznym? Wewnętrzne patio z trzema arkadami na kolumnach z czerwonego marmuru i jońskimi kapitelami, a także ośmioboczna studnia z kutą kratą w odkrytej części dziedzińca.

Jak Can Crespí wpisuje się w historię Palmy? Budynek reprezentuje typ XVIII-wiecznej rezydencji mieszczańsko-szlacheckiej, powiązanej z rodziną Crespí z Santa Maria del Camí, i stanowi element szerszego dziedzictwa patiów starego miasta, dokumentowanego m.in. w publikacjach poświęconych architekturze Palmy.