Campo Santo

Campo Santo to zabytkowy cmentarz w Sint-Amandsberg, dzielnicy Gandawy, rozłożony na niewielkim wzgórzu zwanym Kapelleberg. Miejsce zawdzięcza swoją nazwę rzymskiemu cmentarzowi Campo Santo dei Teutonici e dei Fiamminghi, położonemu przy bazylice św. Piotra – to właśnie od niego zapożyczono określenie dla gandawskiej nekropolii.

Skąd wzięło się to miejsce?

Historia wzgórza sięga początku XVIII wieku, kiedy to biskup Philips Erard van der Noot kazał wznieść na jego szczycie późnobarokową kapliczkę ku czci świętego Amanda. Sam cmentarz powstał dopiero ponad sto lat później – z inicjatywy księdza Jozefa van Damme, proboszcza tworzącej się wówczas samodzielnej parafii Sint-Amandsberg. Dzięki wsparciu ówczesnej gminy Oostakker wykupiono grunty na wzgórzu i wokół niego, a w grudniu 1847 roku poświęcono nowy kościół oraz przylegający do niego cmentarz. Pierwszy pochówek odbył się 18 grudnia 1847 roku.

Dlaczego to "gandawskie Père-Lachaise"?

Punktem zwrotnym w historii Campo Santo był pochówek Jana Fransa Willemsa, pisarza i jednego z czołowych działaczy ruchu flamandzkiego. Od tego momentu cmentarz zaczął przyciągać przedstawicieli gandawskiej elity kulturalnej, naukowej i mieszczańskiej, którzy chcieli spocząć w towarzystwie znanych postaci. To skojarzenie z paryskim Père-Lachaise nie jest przypadkowe – podobnie jak na paryskiej nekropolii, na Campo Santo powstały setki okazałych, artystycznie zdobionych grobowców należących do malarzy, rzeźbiarzy, pisarzy i notabli.

Co można tu dziś zobaczyć?

Najbardziej znaną częścią cmentarza jest właśnie wzniesienie Campo Santo, na którym chowano zmarłych od 1847 roku. W XIX wieku bogata, w dużej mierze francuskojęzyczna burżuazja Gandawy inwestowała ogromne sumy w wystawne dzieła sepulkralne – rzeźby, kaplice grobowe i pomniki nagrobne o wysokiej wartości artystycznej. Aż do wybuchu I wojny światowej pięć na sześć inskrypcji nagrobnych sporządzano w języku francuskim, co dziś stanowi ciekawe świadectwo ówczesnych podziałów społecznych i językowych w mieście.

Cmentarz był też miejscem wyjątkowo otwartym jak na swoje czasy – jako pierwszy neutralny cmentarz w Gandawie oferował miejsce spoczynku osobom o różnych przekonaniach religijnych i światopoglądowych, pozostawiając rodzinom pełną swobodę w wyborze formy nagrobka. Obok katolickiej burżuazji spoczywają tu również znani liberałowie, politycy, pisarze, malarze i kompozytorzy.

Ochrona zabytkowa

Ze względu na wyjątkową wartość historyczną i artystyczną część grobowców na Campo Santo objęto ochroną konserwatorską – 131 nagrobków wpisano na listę cennych zabytków sepulkralnych. Całe założenie cmentarne zostało uznane za zabytek przez władze Belgii, co potwierdza jego rangę jako jednego z najważniejszych miejsc pochówku w regionie Flandrii Wschodniej.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Campo Santo? Cmentarz leży w Sint-Amandsberg, dzielnicy Gandawy we Flandrii Wschodniej, na wzgórzu Kapelleberg.

Skąd pochodzi nazwa cmentarza? Nazwę zapożyczono od rzymskiego cmentarza Campo Santo dei Teutonici e dei Fiamminghi przy bazylice świętego Piotra.

Kiedy powstał cmentarz? Pierwszy pochówek miał miejsce 18 grudnia 1847 roku, wkrótce po poświęceniu nowego kościoła parafialnego.

Dlaczego porównuje się go do Père-Lachaise? Ze względu na artystyczną formę licznych grobowców oraz fakt, że spoczywają tu przedstawiciele elity kulturalnej i naukowej miasta, podobnie jak na słynnym paryskim cmentarzu.

Czy cmentarz jest chroniony prawnie? Tak, 131 nagrobków posiada status zabytku, a samo założenie cmentarne uznano za zabytek na poziomie krajowym.